Xattotlik va miniatyura
AI Xulosa
Mavzuni ochishKitob san'ati — qalam va mo'yqalam ustalarining merosi
XIV–XV asrlarda xattotlik va miniatyura san'ati misli ko'rilmagan yuksalishga erishib, Samarqand va Hirotda noyob san'at maktablari shakllandi — Behzod «Sharq Rafaeli» degan nomga sazovor bo'ldi.
- Xattotlik maktablari: XIV–XV asrlarda O'rta Osiyoning turli mintaqalarida xattotlik maktablari paydo bo'ldi, Boysung'ur saroyida 40 xattotdan iborat guruh to'plangan.
- Sultonali Mashhadiy: Sultonali Mashhadiy (1432–1520) «Qiblat ul-kuttob» va «Sulton ul-xattotayn» laqablarini olgan, Navoiy devonini kitob shakliga keltirgan — 50 ta asari bizgacha yetib kelgan.
- Samarqand miniatyura maktabi: Amir Temur davrida Samarqandda tashkil topgan, Sharqiy Turkiston san'ati va Xitoy rassomchiligining ta'siri sezilib turgan.
- Hirot miniatyura maktabi: 1450-yil dan keyin Boysung'ur Mirzo Hirotda san'atkorlik ustaxonasini tashkil qilib, miniatyura san'atini yangi bosqichga ko'tardi.
- Kamoliddin Behzod: Behzod — «Sharq Rafaeli» deb atalgan buyuk rassom, uning asarlarida kompozitsiya va serjilo bo'yoqlarning noyob uyg'unligi namoyon bo'lgan.
- Adabiyot va miniatyura: Rassomlari Firdavsiy, Nizomiy, Sa'diy, Navoiy asarlariga rasmlar ishlab, Layli va Majnun, Xusrav va Shirin kabi qahramonlarni tasvirlagan.
Asosiy tushunchalar: Xattotlik Miniatyura Behzod Sultonali Mashhadiy Kalligrafiya
⚠ USTOZ DIQQAT QILING
Xattotlik va miniatyura san'ati bir-biriga chambarchas bog'liq — ikkalasi ham kitob san'atining tarkibiy qismi. Temuriy shahzodalar ham xat san'ati bilan shug'ullangan: Ibrohim ibn Shohrux, Boysung'ur Mirzo, Badiuzzamon Mirzo va boshqalar. Bu hukmdorlar san'atni shunchaki qo'llab-quvvatlamay, o'zlari ham amaliy ish qilganini ko'rsatadi.
TARIXIY FAKT
Sultonali Mashhadiy o'zi haqida shunday yozgan: «Yozilishi xatga maylim bor edi. Ertalabdan kechgacha mashq qilar edim, shuning uchun menda na yotish va na yeyishning g'ami edi». Uning «Xat tozaligi ruh tozaligidir» degan so'zlari xattotlik san'atining ruhiy mohiyatini ochib beradi.
Interaktiv o'yinlar
O'ynash uchun tizimga kiring