Hujayraning kimyoviy tarkibi
AI Xulosa
Mavzuni ochishTirik va jonsiz tabiatni birlashtiruvchi kimyoviy elementlar tizimi
Hujayraning kimyoviy tarkibini bilish tibbiyotda mineral yetishmovchilik kasalliklarini, farmakologiyada dori ta'sirini tushunishda zarurdir.
- Biogen elementlar — hujayra tarkibiga jonsiz tabiatda uchraydigan 70 ga yaqin kimyoviy element kiradi. Hujayra massasining 98% ini to'rtta element tashkil etadi: C, H, O, N.
- Makroelementlar — S, P, K, Na, Ca, Mg, Cl, Fe — hujayra tarkibining 1,9% ini tashkil etadi. Na, K, Cl membrana orqali moddalar o'tkazishni ta'minlaydi, Ca qon ivishida ishtirok etadi.
- Mikroelementlar — Zn, Cu, J, F, Co, Mo — juda kam miqdorda uchraydi, lekin fermentlar va gormonlar tarkibiga kiradi. Yetishmasligi jiddiy kasalliklarga olib keladi.
- Fe elementi — eritrotsitlar tarkibidagi gemoglobin oqsiliga kiradi, kislorodni o'pkadan to'qimalarga tashiydi. Mg esa xlorofil tarkibiga kiradi va fotosintezda ishtirok etadi.
Asosiy tushunchalar: biogen element makroelement mikroelement gemoglobin xlorofil
⚠ USTOZ DIQQAT QILING
Bolalar odatda «mikroelement kam = ahamiyatsiz» deb o'ylaydi. Sababi: kam miqdor = kamroq muhim deb xulosa chiqaradi. Aslida yod yetishmasligi buqoq kasalligiga, temir kamayishi kamqonlikka olib keladi. Darsda alohida to'xtalish tavsiya etiladi.
AMALIY MISOL
Kartoshkaga yod eritmasi tomizing — ko'k rang hosil bo'ladi (kraxmal bilan reaksiya). Keyin sut va limon aralashtirib ivitish tajribasini ko'rsating — bu Ca ionlari ishtirokidagi jarayon. Shunday qilib kimyoviy elementlarning hujayralar hayotidagi rolini ko'rsatasiz.
Interaktiv o'yinlar
O'ynash uchun tizimga kiring