Harakatga doir masalalar yechish
1 / 3
AI Xulosa
Mavzuni ochishHarakatga doir masalalar yechish — tezlik, vaqt va masofa orasidagi bog'liqlikni o'rganib, real hayotiy masalalar (poyezd, velosipedchi, sayyoh) ni jadval yordamida yechamiz.
Asosiy formulalar:
s = v × t — masofa = tezlik × vaqt
v = s : t — tezlik = masofa : vaqt
t = s : v — vaqt = masofa : tezlik
s = v × t — masofa = tezlik × vaqt
v = s : t — tezlik = masofa : vaqt
t = s : v — vaqt = masofa : tezlik
- Jadval usuli: ikki obyekt yoki ikki bosqichli harakatda shartni v | t | s jadvaliga yozish masalani yechishni osonlashtiradi.
- Noma'lum kattalikni topish: jadvalda ma'lum ikki kattalik bo'lsa, uchinchisi formula orqali hisoblanadi — masalan s = 15 × 4 = 60 km.
- Ikki bosqichli masala: har bosqich uchun alohida s hisoblanib, oxirida yig'iladi — masalan avtomobil: 55×4 + 65×3 = 220 + 195 = 415 km.
- Qiyoslash masalalari: ikki kishining vaqtini topib, katta t farqi «necha soat keyin keladi» savoliga javob beradi.
- Tenglamalar bilan bog'liq: tezlikni noma'lum qilib tenglama tuzsa ham bo'ladi, masalan v × 22 = 484 → v = 22.
tezlik (v)vaqt (t)masofa (s)jadval usuliikki bosqichli harakat
⚠ USTOZ DIQQAT QILING: O'quvchilar ko'pincha ikki bosqichli masalalarda ikkala bosqich masofasini yig'ishni unutadi yoki bitta bosqich vaqtini umumiy vaqt deb yanglishadi. To'g'ri: har bosqich uchun alohida s = v × t hisoblanib, keyin yig'iladi. Xato: ikkala tezlikni qo'shib bitta formulada ishlatish.
NAMUNAVIY MASALA YECHIMI (10-masala):
Sayyoh 12 km yo'l bosishi kerak. Tog'ga ko'tarilish: s₁ = 2 × 3 = 6 km. Qolgan masofa: s₂ = 12 − 6 = 6 km. Tog'dan tushish vaqti: t = 6 : 3 = 2 soat. Javob: sayyohning tog'dan tushishi uchun 2 soat kerak bo'lgan.
Sayyoh 12 km yo'l bosishi kerak. Tog'ga ko'tarilish: s₁ = 2 × 3 = 6 km. Qolgan masofa: s₂ = 12 − 6 = 6 km. Tog'dan tushish vaqti: t = 6 : 3 = 2 soat. Javob: sayyohning tog'dan tushishi uchun 2 soat kerak bo'lgan.
AI xulosa
Mavzu rasmi
Interaktiv o'yinlar
O'yinlar orqali o'rganish
O'ynash uchun tizimga kiring