Xitoy, koreya, yaponya va hindiston xalqlari madaniyati
AI Xulosa
Mavzuni ochishSharq xalqlari madaniyati — Xitoy, Koreya, Yaponiya va Hindiston madaniy merosi
Bu mavzuda xitoyliklarning urf-odatlari va ixtirolarI, Koreya va Yaponiyada buddaviylik madaniyati hamda Hindiston fanining yuksalishi o'rganiladi.
- Xitoy madaniyati: Xitoyliklar porox, kompas va seysmografni ixtiro etganlar. IX asrdayoq bo'rtma iyeroglifli kitob bosmadan chiqarilgan. 11000 jildli ulkan ensiklopediya tuzilgan.
- Xitoyda din va ta'lim: Konfutsiychilik asosiy axloqiy ta'limot bo'lib, kattalarni hurmat qilish va o'z o'rnini bilish talab etilgan. Davlat amaldor bo'lish uchun o'qish, yozish, kamon otish va musiqani bilish lozim edi.
- Koreya madaniyati: IV asrda buddaviylik kirib kelib, davlat dini maqomiga erishadi. Arab savdogarlari VII-IX asrlarda Koreyaga islom madaniyatini olib kelganlar. Koreyslar uchun musulmon taqvimi alohida qimmatga ega bo'lgan.
- Yaponiya madaniyati: Xitoydan kirib kelgan buddaviylik yapon madaniyatiga katta ta'sir ko'rsatgan. VIII asrdan zodagonlar uchun maktablar ochiladi. IX asrda yapon alifbosi kashf qilinadi. She'riyat va musiqada katta yutuqlarga erishilgan.
- Hind madaniyati: Hindlar o'nlik raqamlar tizimini yaratib, sanskrit tilida adabiyot rivojlangan. Ajanta buddaviylik ibodatxonasi to'qqiz asr davomida qurilib, me'morchilikning ajoyib namunasi bo'lgan.
Asosiy tushunchalar: Porox Kompas Konfutsiychilik Buddaviylik Ajanta
⚠ USTOZ DIQQAT QILING
O'quvchilar Sharq madaniyatini bir butun deb o'ylashadi. Aslida har bir mamlakatning o'ziga xos madaniy yo'li bo'lgan: Xitoy — konfutsiylik va ixtirolar, Koreya — buddaviylik va xitoy ta'siri, Yaponiya — samuray madaniyati, Hindiston — kasta tuzumi va sanskrit adabiyoti. Bu farqlarni alohida tushuntiring.
TARIXIY FAKT
Xitoyliklar IX asrdayoq bo'rtma iyeroglifli taxtachalar yordamida kitob bosishni kashf etganlar — bu Yevropa Gutenbergning bosma dastgohidan 600 yil avval sodir bo'lgan. Shuningdek, Xitoyda ilk gazeta chop etilib, 11 000 jildli, 900 ming varaqdan iborat ulkan ensiklopediya tuzilgan.
Interaktiv o'yinlar
O'ynash uchun tizimga kiring