Odamning ovqat hazm qilish sistemasi
AI Xulosa
Mavzuni ochishOvqat hazm qilish organlarining tuzilishi va oziq moddalarni parchalash mexanizmi
Odam ovqat hazm qilish sistemasi oziq moddalarni mexanik va kimyoviy usullarda parchalab, hujayralarga yetkazilishi uchun tayyorlaydi — bu energiya olishning asosiy yo'li.
- Ovqat hazm qilish tizimi tuzilishi. Hazm tizimi og'iz bo'shlig'i, halqum, qizilo'ngach, oshqozon, ingichka ichak, yo'g'on ichak va to'g'ri ichakdan iborat. Har bir bo'lim muayyan vazifani bajaradi.
- Og'iz bo'shlig'ida hazm. Tishlar oziqni mexanik maydalaydi. So'lak bezlari amilaza fermenti ajratib, kraxmalni parchalay boshlaydi. Til oziqni aralashtirib yutishga yordam beradi. So'lakning bakteritsid xususiyati bor (lizosim fermenti).
- Oshqozonda hazm. Oshqozon shirasi tarkibidagi xlorid kislota va pepsin fermenti oqsillarni parchalaydi. Oshqozon devori shilliq modda bilan himoyalangan. Oziq oshqozonda 3-4 soat saqlanadi.
- Ingichka ichakda hazm va so'rilish. Oshqozon osti bezi va jigardan fermentlar ajraladi. Trypsin oqsillarni, lipaza yog'larni, amilaza uglevodlarni parchalaydi. O't suyuqligi yog'larni emulsiyalaydi. Ingichka ichakning xilchalari oziq moddalarni qonga so'radi.
- Yo'g'on ichak va oxirgi bosqich. Yo'g'on ichakda suv va mineral tuzlar so'riladi, foydali bakteriyalar vitaminlar ishlab chiqaradi. Hazm bo'lmagan qoldiqlar to'g'ri ichak orqali tashqariga chiqariladi.
Asosiy atamalar: ferment pepsin amilaza lipaza o't suyuqligi xilchalar
⚠ USTOZ DIQQAT QILING
Bolalar odatda hazm faqat oshqozonda sodir bo'ladi deb o'ylaydi. Sababi: «oshqozon og'ridi» iborasidan hazm oshqozondagina kechadi deb tushunadi. Darsda hazm og'izdan boshlanishi (so'lak fermentlari) va asosiy so'rilish ingichka ichakda bo'lishini ta'kidlang.
AMALIY MISOL
Non bo'lagini 2-3 daqiqa chaynab turing — ma'lum vaqtdan so'ng shirin ta'm paydo bo'ladi. Bu so'lakdagi amilaza fermenti kraxmalni glyukozaga parchalay boshlaganining isboti. Shunday qilib, hazm jarayoni og'iz bo'shlig'idayoq boshlanadi.
Interaktiv o'yinlar
O'ynash uchun tizimga kiring