Tuproq tarkibi va o'simliklarning o'sishi
AI Xulosa
Mavzuni ochishTuproq tarkibining o'simliklar o'sishiga bevosita ta'siri
Bu mavzu nima uchun ba'zi tuproqlarda o'simliklar yaxshi o'sishini, boshqalarida esa qiyin o'sishini ilmiy asosda tushuntirib beradi.
- Tuproq tarkibi. Tuproq mineral moddalar (tog' jinslarining maydalanishidan), organik moddalar (chirigan o'simlik va hayvon qoldiqlari), suv va havodan tashkil topgan.
- Organik moddalarning roli. Nobud bo'lgan o'simlik va hayvonlar chirigan barglar, go'ng shaklida tuproqni boyitadi. Organik moddalar ko'p bo'lgan tuproq unumdorroq.
- Mineral moddalar va o'simlik oziqlanishi. Tog' jinslarining parchalanishidan hosil bo'lgan minerallar o'simliklar uchun zaruriy oziq moddalardir. Turli tuproqlarda mineral tarkibi turlicha.
- Iqlim va tuproq. Ob-havo sharoitlari tuproqning shakllanishiga ta'sir qiladi. Qurg'oqchilik tuproqdagi namlikni kamaytiradi, haddan tashqari yomg'ir esa minerallarni yuvib ketishi mumkin.
- Tuproq unumdorligi. Mineral va organik moddalar muvozanati tuproq unumdorligini belgilaydi. Dehqonlar o'g'it va kompost qo'shish orqali tuproq unumdorligini oshiradi.
Kalit tushunchalar: tuproq tarkibi unumdorlik gumus mineral organik modda
USTOZ DIQQAT QILING
Bolalar odatda tuproq = faqat «tuproq» deb o'ylaydi va uning tarkibiy qismlarini ajratmaydi. Sababi: tuproqning suv, havo, mineral va organik moddalardan iborat ekanligi ko'zga ko'rinmaydi. Darsda tuproq namunasini suvga solib chayqab, cho'kkan qatlamlarni kuzatish tajribasi tavsiya etiladi.
AMALIY MISOL
Uchta shisha idishga turli joylardan olingan tuproq namunalarini soling va suv qo'shing. Silkitib, tindiring. Cho'kkan qatlamlarni kuzating — pastda qum, o'rtada loy, ustida organik moddalar ko'rinadi. Qaysi namunada organik qatlam qalinroq ekanini aniqlang va bu tuproqda o'simlik yaxshiroq o'sishi sababini muhokama qiling.
Interaktiv o'yinlar
O'ynash uchun tizimga kiring