Katta davr elementlarining atom tuzilishi
1 / 2
AI Xulosa
Mavzuni ochishKatta davr elementlarida d-orbitallarning to'lishi
Katta davr elementlarida d-orbitallar to'la boshlanadi, bu o'tish metallarining ko'p valentlik va rangli birikmalar hosil qilishini tushuntiradi.
- 4-davr tuzilishi: K(19) dan boshlab avval 4s to'ladi, keyin 3d orbitallar. K: [Ar]4s¹, Ca: [Ar]4s², Sc: [Ar]3d¹4s²
- d-elementlar: Sc dan Zn gacha 3d orbital to'ladi. Bu metallar bir necha oksidlanish darajasini ko'rsatadi va rangli birikmalar hosil qiladi
- Istisno holatlar: Cr: [Ar]3d⁵4s¹ va Cu: [Ar]3d¹⁰4s¹ — yarim to'lgan va to'liq to'lgan d-orbital barqarorroq
- 5-davr: xuddi shunday 5s avval to'ladi, keyin 4d orbitallar. 6-davrda esa 4f orbitallar ham to'la boshlaydi (lantanoidlar)
Asosiy atamalar: d-element o'tish metallari katta davr 3d orbital
⚠ USTOZ DIQQAT QILING
Cr va Cu ning istisno konfiguratsiyasini o'quvchilar eslab qolishda qiynaladi. Yarim to'lgan (d⁵) va to'liq to'lgan (d¹⁰) orbitallarning barqarorligi sababini energetik jihatdan tushuntiring.
TAJRIBA
Mis sulfat (CuSO₄) eritmasi ko'k, temir(III) xlorid (FeCl₃) sariq, kaliy permanganat (KMnO₄) binafsha rang. Bu d-elementlarning rangli birikmalar hosil qilishini ko'rsatadi — s va p elementlar birikmalari odatda rangsiz.
AI xulosa
Mavzu rasmi
Testlar
Viktorina
Interaktiv o'yinlar
O'yinlar orqali o'rganish
O'ynash uchun tizimga kiring