Arab xalifaligi: islom dunyosining barpo etilishi
AI Xulosa
Mavzuni ochishArab xalifaligining tashkil topishi, yuksalishi va inqirozi
Bu mavzuda xulafoi roshidinlar davri, Umaviylar va Abbosiylar sulolalari hamda xalifalikning kengayishi va parchalanishi o'rganiladi.
- Choryorlar davri: Payg'ambar (s.a.v.) vafotidan so'ng Abu Bakr (632-634-yillar) birinchi xalifa bo'lib, Arabistonni to'liq birlashtiradi. Umar ibn Xattob davrida Suriya, Falastin, Misr va Eron fath etiladi.
- Hijriy taqvim: 637-yilda Umar davrida yangi musulmon yil hisobi — hijriy taqvim joriy etiladi.
- Umaviylar hukmronligi: Poytaxt Damashqga ko'chiriladi. Xalifa lavozimi nasliy merosga aylantiriladi. 711-714-yillarda Pireney yarimoroli zabt etiladi, lekin 732-yilda Puatye jangida to'xtatiladi.
- Abbosiylar davri: VIII asr o'rtalarida hokimiyat abbosiylar qo'liga o'tadi. Poytaxt Bag'dodga ko'chiriladi. Eng mashhur xalifa Horun ar-Rashid (786-809-yillar) bo'lgan.
- Xalifalikning inqirozi: IX asrdan Misr, Eron, Movarounnahr mustaqillikka erishadi. 1055-yilda saljuqiylar Bag'dodni egallaydi. 1258-yilda mo'g'ullar xalifalikning barham topishiga sabab bo'ladi.
Asosiy tushunchalar: Xalifalik Xulafoi roshidin Umaviylar Abbosiylar Hijriy taqvim
⚠ USTOZ DIQQAT QILING
O'quvchilar Umaviylar va Abbosiylar sulolalarini aralashtirib yuborishadi. Umaviylar poytaxti Damashq, Abbosiylarniki Bag'dod. Shuningdek, xalifa so'zining ma'nosi «o'rinbosar» ekanini tushuntiring — xalifalar Payg'ambar (s.a.v.)ning siyosiy o'rinbosarlari sifatida davlatni boshqarganlar.
TARIXIY FAKT
Xalifa Umar ibn Xattobni musulmonlar taqvodor va adolatli bo'lgani uchun «Umar odil» deb ataganlar. Uning davrida soliq tizimi isloh qilinib, davlat xizmatchilariga maosh to'lash joriy etilgan. Bu davr Islomning «oltin asri» deb tavsiflangan.
Interaktiv o'yinlar
O'ynash uchun tizimga kiring