Izoxorik jarayon
1 / 3
AI Xulosa
Mavzuni ochishIzoxorik jarayon — Shаrl qonuni
Hajm o'zgarmas sharoitda sodir bo'ladigan isitish/sovitish jarayonlari yopiq idishlar, balon va avtomobil shinalarida amaliy ahamiyatga ega.
- Izoxorik jarayon — hajm doimiy (V = const) bo'lganda sodir bo'ladigan gaz jarayoni.
- Sharl qonuni — hajm o'zgarmas bo'lganda gaz bosimi absolyut temperaturaga to'g'ri proporsional.
- p–T grafigi — izoxorik jarayon p–T koordinatalar sistemasida to'g'ri chiziq ko'rinishida.
- Amaliy misol: avtomobil shinasi isib ketganda (yoz kuni asfaltdan) bosim ortadi — izoxorik jarayon.
- Sharl qonuni: p/T = const (V = const da)
- Ikki holat uchun: p₁/T₁ = p₂/T₂
- Bosimning temperatura koeffitsienti: α = Δp/(p₀·ΔT) ≈ 1/273 K⁻¹
Asosiy atamalar: izoxorikSharl qonunibosimtemperaturayopiq idishshina
⚠ USTOZ UCHUN DIQQAT
Ko'p o'quvchilar izoxorik va izobarik jarayonlarni aralashtirib yuboradi. Eslab qolish uchun: izoxorik = 'xor' = 'joy' = hajm o'zgarmas; izobarik = 'bar' = bosim o'zgarmas.
MISOL
Avtomobil shinasida bosim: T₁ = 283 K (10°C) da p₁ = 200 kPa. Yozda asfalt qizib T₂ = 323 K (50°C) bo'lsa: p₂ = p₁·T₂/T₁ = 200·323/283 ≈ 228 kPa. Bosim 28 kPa ga — 14% ga oshdi!
AI xulosa
Mavzu rasmi
Testlar
Viktorina
Interaktiv o'yinlar
O'yinlar orqali o'rganish
O'ynash uchun tizimga kiring