Kimyoviy bog‘lanish turlari. qutbli va qutbsiz kovalent bog‘lanish
AI Xulosa
Mavzuni ochishKovalent bog'lanishning qutbli va qutbsiz turlari
Kovalent bog'lanish — atomlar orasidagi umumiy elektron juftlari orqali hosil bo'ladigan bog'lanish bo'lib, organik va noorganik birikmalarning asosini tashkil qiladi.
- Qutbsiz kovalent bog'lanish: bir xil metalmas atomlari orasida hosil bo'ladi. Elektron jufti ikkala atom orasida teng taqsimlanadi: H:H, Cl:Cl, O=O
- Qutbli kovalent bog'lanish: turli metalmas atomlari orasida hosil bo'ladi. Elektron jufti EM katta bo'lgan atom tomonga siljiydi: H−Cl, H₂O
- Sigma va pi bog'lanish: sigma (σ) — orbitallarning o'q bo'ylab qoplanishi, pi (π) — yon tomondan qoplanishi. Ikkilamchi bog'da 1σ+1π, uchlamchida 1σ+2π
- Donor-akseptor mexanizm: bitta atom tayyor elektron juftini (donor), ikkinchisi bo'sh orbitalni (akseptor) beradi. Masalan: NH₄⁺ ionida to'rtinchi bog'
Asosiy atamalar: kovalent bog'lanish qutbli qutbsiz sigma pi
⚠ USTOZ DIQQAT QILING
O'quvchilar qutbli kovalent bog'lanishni ionli bog'lanish bilan aralashtirib yuboradi. EM farqi 1,7 dan kam bo'lsa kovalent (qutbli), 1,7 dan katta bo'lsa ionli deb qabul qilinishini tushuntiring.
TAJRIBA
Plastmassa taroqni sochga ishqalang va mayda qog'oz bo'laklariga yaqinlashtiring — qog'ozlar tortiladi. Bu qutblanish hodisasi: taroq sirtida ortiqcha elektronlar to'planadi. Xuddi shunday qutbli molekulalarda elektron zichligi bir tomonga siljiydi.
Interaktiv o'yinlar
O'ynash uchun tizimga kiring