To‘la ichki qaytish
1 / 3
AI Xulosa
Mavzuni ochishTo'la ichki qaytish
To'la ichki qaytish — optik tolalarning, endoskoplarning va olmos brilliantining ajoyib porloqligining fizikaviy asosi.
- To'la ichki qaytish — yorug'lik optik zich muhitdan siyrak muhitga ma'lum burchakdan katta burchakda tushganda butunlay qaytib, o'tmaydigan hodisa.
- Chegara burchagi (α_ch): sin α_ch = n₂/n₁ (n₁ > n₂); bu burchakdan katta burchaqlarda to'la qaytish sodir bo'ladi.
- Optik tola (fiber optika): yorug'lik tola ichida ketma-ket to'la ichki qaytish orqali kilometrlarca yo'qolmasdan uzatiladi.
- Olmos: n = 2,42 — juda katta; shuning uchun chegara burchagi kichik va ko'p nurlar qaytadi — olmos yorqin porillaydi.
- Chegara burchagi: sin α_ch = n₂ / n₁ (n₁ > n₂ sharti)
- To'la qaytish sharti: α > α_ch
- Optik tola uchun: α_tushish > α_ch bo'lsa nur siqib qolinadi.
Asosiy atamalar: to'la ichki qaytishchegara burchagioptik tolafiberolmossindirish
⚠ USTOZ UCHUN DIQQAT
O'quvchilar to'la ichki qaytishni faqat suv-havo chegarasida deb o'ylaydi. Aslida u har qanday optik zich muhit-siyrak muhit chegarasida sodir bo'lishi mumkin (shisha-havo, plastik-havo va h.k.).
MISOL
Shishaning n₁ = 1,5, havo n₂ = 1. Chegara burchagi: sin α_ch = 1/1,5 = 0,667, demak α_ch ≈ 41,8°. Shisha ichida 42° yoki undan katta burchakda tushgan har qanday nur to'liq qaytadi — optik tola shu prinsipda ishlaydi.
AI xulosa
Mavzu rasmi
Testlar
Viktorina
Interaktiv o'yinlar
O'yinlar orqali o'rganish
O'ynash uchun tizimga kiring