Xrom. Davriy jadvaldagi o‘rni. Atom tuzilishi va ayrim xossalari
1 / 2
AI Xulosa
Mavzuni ochishXrom — VI guruh yonaki guruhchasi elementi
Xrom po'latlarni legirlashda, dekorativ qoplamalar tayyorlashda va kimyoviy sanoatda muhim ahamiyatga ega.
- Atom tuzilishi: Cr — 24-element, 4-davr, VIB guruh. Elektron konfiguratsiyasi: [Ar]3d⁵4s¹ — 3d qavatda barqaror yarim to'lgan holat. Oksidlanish darajasi: +2, +3, +6.
- Olinishi: Aluminotermiya usuli: Cr₂O₃ + 2Al = Al₂O₃ + 2Cr. Xromli temirtosh (FeO·Cr₂O₃) dan koks bilan qaytarish ham mumkin.
- Fizik xossalari: Kumushsimon oq, yaltiroq, issiqlik va elektr o'tkazgich. Zichligi 7,19 g/cm³, suyuqlanish harorati 1890°C — qiyin suyuqlanadigan metall.
- Kimyoviy xossalari: Yuzasidagi oksid parda tufayli barqaror. Suyultirilgan kislotalarda sekin eriydi: 2Cr + 3H₂SO₄ = Cr₂(SO₄)₃ + 3H₂↑. Konsentrlangan HNO₃ va H₂SO₄ passivlaydi.
Asosiy atamalar: xrom aluminotermiya xromli temirtosh legirlash passivlanish
⚠ USTOZ DIQQAT QILING
O'quvchilar xromning elektron konfiguratsiyasini [Ar]3d⁴4s² deb yozishadi. Aslida 4s dan 1 ta elektron 3d ga o'tib, barqaror yarim to'lgan 3d⁵4s¹ holat hosil qiladi. Bu «provol elektrona» hodisasi deyiladi.
TAJRIBA
Xromlangan metall buyumni (kran yoki tutqich) kuzating. Uning yaltiroq ko'rinishi va zanglamas xossasi xrom qoplamasi tufayli. Xrom yuzasida Cr₂O₃ pardasi hosil bo'lib, pastdagi metallni korroziyadan himoya qiladi.
AI xulosa
Mavzu rasmi
Testlar
Viktorina
Interaktiv o'yinlar
O'yinlar orqali o'rganish
O'ynash uchun tizimga kiring