Yadro va uning tuzilishi
AI Xulosa
Mavzuni ochishHujayraning boshqaruv markazi — irsiy axborot ombori
Yadro tuzilishini bilish genetik kasalliklar, irsiyat mexanizmlari va zamonaviy gen muhandisligini tushunishda zarurdir.
- Yadroning vazifalari — irsiy axborotni saqlash, ko'paytirish, nasldan naslga o'tkazish va hujayradagi moddalar almashinuvini idora qilish.
- Yadro qobig'i — ikki qavat membranadan tashkil topgan. Tashqi membrana ribosomalar bilan qoplangan, ichkisi silliq. Kanalchalar orqali yadro va sitoplazma o'rtasida moddalar almashinuvi amalga oshadi.
- Xromosomalar — DNK va oqsildan iborat, yadroning eng muhim tarkibiy qismi. Euxromatin (faol, bo'sh spirallashgan) va geteroxromatin (nofaol, zich spirallashgan) qismlardan iborat.
- Diploid va gaploid to'plamlar — somatik hujayralarda xromosomalar juft-juft bo'ladi (diploid, 2n). Jinsiy hujayralarda esa faqat bittadan (gaploid, n).
- Yadrochalar — faqat interfaza holatida bo'ladi, mitoz paytida yo'qoladi. Ribosomal RNK hosil qiladi va ribosomalar shakllanishida ishtirok etadi.
Asosiy tushunchalar: yadro xromosoma xromatin diploid gaploid
⚠ USTOZ DIQQAT QILING
Bolalar odatda xromatin va xromosomani alohida narsalar deb o'ylaydi. Sababi: bo'linmayotgan va bo'linayotgan hujayralardagi ko'rinishi farq qiladi. Aslida bir narsa — faqat spirallashish darajasi boshqacha. Darsda alohida to'xtalish tavsiya etiladi.
AMALIY MISOL
Uzun ipni spiralga o'rang — u qisqaradi va yo'g'onlashadi. Bu xromatinning xromosomaga spirallashishining sodda modeli. Yoyilgan ip — interfazadagi xromatin, o'ralgan ip — mitozdagi xromosoma.
Interaktiv o'yinlar
O'ynash uchun tizimga kiring