Prokariot hujayralar
AI Xulosa
Mavzuni ochishYadrosiz hujayrali organizmlar — bakteriyalar va sianobakteriyalar
Prokariotlarni bilish tibbiyotda kasallik qo'zg'atuvchilarni tushunish va oziq-ovqat sanoatida bakteriyalardan foydalanish uchun muhimdir.
- Prokariotlarning umumiy xususiyatlari — haqiqiy yadroga ega emas, DNK halqasimon shaklda, mitoxondriya va plastida kabi organoidlar uchramaydi. Hujayra qobig'i murein yoki pektindan tashkil topgan.
- Bakteriyalar shakllari — shariksmon kokklar, tayoqsimon batsillalar va buralgan vibrionlar, spirillalar. Ular bir hujayrali yoki ipsimon, koloniyali organizmlardir.
- Oziqlanish va ko'payish — ko'pchiligi geterotrof, ba'zilari avtotrof oziqlanadi. Amitoz yo'li bilan bo'linadi. Erkin azotni o'zlashtirishga qodir.
- Spora hosil qilish — noqulay sharoitda spora hosil qiladi. Sporalar tashqi omillarga chidamli bo'lib, bakteriyalar bir necha yilgacha hayotchanligini saqlaydi.
- Kasallik qo'zg'atuvchilar — o'pka sili, o'lat, vabo, kuydirgi kabi xavfli kasalliklarni bakteriyalar keltirib chiqaradi. Aerob va anaerob turlari mavjud.
Asosiy tushunchalar: prokariot murein kokklar batsillalar spora
⚠ USTOZ DIQQAT QILING
Bolalar odatda barcha bakteriyalarni zararli deb o'ylaydi. Sababi: kasallik qo'zg'atuvchi bakteriyalar haqida ko'p eshitgan, lekin foydali bakteriyalar (sut kislotali, tuproqdagi) mavjudligini bilmaydi. Darsda alohida to'xtalish tavsiya etiladi.
AMALIY MISOL
Bir piyola sutga bir qoshiq qatiq soling va iliq joyda 6-8 soat qoldiring. Sut qatiqqa aylanadi — bu sut kislotasi bakteriyalari faoliyati natijasi. Tajriba orqali bakteriyalarning foydali tomonini ko'rsatish mumkin.
Interaktiv o'yinlar
O'ynash uchun tizimga kiring