Ikki xonali sonni bir xonali songa ko‘paytirish
AI Xulosa
Mavzuni ochishKo'paytirish — ikki xona, bir ko'paytuvchi
Ikki xonali sonni bir xonali songa ko'paytirish ko'nikmasi do'konda narx hisoblash, mahsulot miqdorini topish kabi kundalik vaziyatlarda keng qo'llaniladi.
Eslab qoling
Taqsimlash usuli: 87 · 6 = (80 + 7) · 6 = 80·6 + 7·6 = 480 + 42 = 522
Ustun usulida: avval birliklar, so'ng o'nliklar ko'paytiriladi, qoldiq yodda tutiladi.
Yodda tutish qoidasi: hosil o'nliklarni keyingi xonaga qo'shamiz
- Taqsimlash usuli: ikki xonali sonni o'nlik va birlikka ajratib, har birini alohida ko'paytiramiz, so'ng yig'amiz. Misol: 63 · 8 = (60 + 3) · 8 = 480 + 24 = 504
- Ustun usuli — birliklar: birliklar xonasini ko'paytiramiz, natijaning birliklarini yozamiz, o'nliklarini yodda tutamiz. Misol: 7 · 6 = 42 → 2 yoz, 4 yodda
- Ustun usuli — o'nliklar: o'nliklar xonasini ko'paytiramiz va yodda tutilgan sonni qo'shamiz. Misol: 8 · 6 + 4 = 52 → 2 yoz, 5 yodda
- Nolga ko'paytirish: istalgan sonni nolga ko'paytirsa natija doim nol bo'ladi. Misol: 0 · (345 900 − 17 650) = 0
- Masalalar: narx × miqdor formulasini qo'llab kundalik masalalarni yechamiz. Misol: 4 kg · 58 000 = 232 000 so'm
ko'paytirishtaqsimlash xossasiustun usuliyodda tutishikki xonali sonnarx yorlig'i
⚠ USTOZ DIQQAT QILING
O'quvchilar ustun usulida ko'pincha yodda tutilgan o'nliklarni qo'shishni unutadi yoki noto'g'ri xonaga yozadi. Masalan, birliklar ko'paytmasidagi o'nlikni o'nliklar ko'paytmasiga qo'shish o'rniga yoniga yozib qo'yadilar.
✗ 7·6=42, 8·6=48 → natija: 4842 ✓ 7·6=42 (2 yoz, 4 yodda), 8·6+4=52 → 522
Tavsiya: ustun yozuvini bajarishda har bir qadamni ovoz chiqarib aytish («ikki yozaman, to'rtni yodda tutaman») xatolarni kamaytiradi.
MASALANI YECHIMI
Masala (11-topshiriq): Bozordan 4 kg mol go'shti 58 000 so'm/kg dan va 2 kg qo'y go'shti 67 000 so'm/kg dan sotib olindi.
1-qadam: Mol go'shti narxi: 58 000 · 4 = 232 000 so'm
2-qadam: Qo'y go'shti narxi: 67 000 · 2 = 134 000 so'm
3-qadam: Jami: 232 000 + 134 000 = 366 000 so'm
Javob: Hammasi bo'lib 366 000 so'm to'landi.
Interaktiv o'yinlar
O'ynash uchun tizimga kiring