Umurtqasiz hayvonlarning xilmaxilligi
AI Xulosa
Mavzuni ochishUmurtqasiz hayvonlar tuzilishining oddiydan murakkabga evolyutsion o'zgarishi
Umurtqasiz hayvonlar hayvonot dunyosining katta qismini tashkil etadi va ularning tuzilishi bo'shliqichlilardan bo'g'imoyoqlilargacha bosqichma-bosqich murakkablashib borgan.
- Bo'shliqichlilar (knidariyalar). Tanasi radial simmetriyali, ikki qavat hujayralardan (ektoderma va entoderma) iborat. To'qima va organlar rivojlanmagan. Vakillari: gidra, meduza, aktiniya.
- Yassi chuvalchanglar. Ikki tomonlama simmetriyali, uchta murtak qavati (ektoderma, entoderma, mezoderma) rivojlangan. Hazm qilish, ayirish, jinsiy, nerv sistemasi mavjud, lekin qon aylanish va nafas olish organlari yo'q. Parazit vakillari: jigar qurti, qoramol tasmasimon chuvalchangi.
- To'garak va halqali chuvalchanglar. Odam askaridasi — to'garak chuvalchanglarning parazit vakili. Yomg'ir chuvalchangi — halqali chuvalchanglar vakili bo'lib, tuproqni yumshatib, uning unumdorligini oshiradi.
- Mollyuskalar. Yumshoq tanali hayvonlar bo'lib, ko'pchiligi chig'anoqqa ega. Qorinoyoqlilar (shilliq qurt), boshoyoqlilar (sakkizoyoq, kalmar) va ikkipallalilar (midiya) farqlanadi.
- Bo'g'imoyoqlilar. Eng ko'p turga ega tip. Tanasi bo'g'imlarga bo'lingan, xitin kutikula bilan qoplangan. Qisqichbaqasimonlar, o'rgimchaksimonlar va hasharotlar sinflari mavjud.
Asosiy atamalar: ektoderma entoderma mezoderma parazit xitin
⚠ USTOZ DIQQAT QILING
Bolalar odatda barcha chuvalchanglarni bir xil deb o'ylaydi. Sababi: tashqi ko'rinishi o'xshash ko'rinadi. Darsda yassi, to'garak va halqali chuvalchanglarning tana shakli va ichki tuzilishidagi farqlarni jadval orqali solishtirishni tavsiya eting.
AMALIY MISOL
Yomg'irdan keyin tuproq yuzasida paydo bo'ladigan yomg'ir chuvalchangini kuzating. U tuproqni qazib harakatlanadi — bu tuproqning yumshalishi va havo kirishini ta'minlaydi. Chuvalchangning tanasidagi halqalarni sanab, har bir segmentda qanday tuzilmalar borligini aniqlang.
Interaktiv o'yinlar
O'ynash uchun tizimga kiring