Rivojlanishning umumiy qonuniyatlari. Biogenetik qonun. Embrionlarning o‘xshashlik qonuni
AI Xulosa
Mavzuni ochishOntogenez filogenetikani takrorlaydi — evolyutsiyaning embrionologik dalillari
Biogenetik qonunni bilish evolyutsiya nazariyasi, qiyosiy embriologiya va organizmlarning kelib chiqish birligini tushunishda zarur.
- Embrionlarning o'xshashlik qonuni (K.Ber) — bir tipga mansub organizmlar embrionlari dastlabki bosqichlarda juda o'xshash: xorda, nerv nayi, jabra yoriqlari barcha xordali embrionlarda hosil bo'ladi.
- Embrional divergentsiya — rivojlanish davomida avval tip, keyin sinf, oila, tur va oxirida individ uchun xos belgilar paydo bo'ladi. Bu evolyutsiyani aks ettiradi.
- Biogenetik qonun — organizm o'z rivojlanishida ajdodlari o'tgan bosqichlarni qisqa ravishda takrorlaydi. Masalan, odam embrionida dastlab jabra yoriqlari, keyin dum paydo bo'ladi.
- Anabioz — hayot jarayonlari qiyin bo'lgan sharoitda moddalar almashinuvi deyarli to'xtaydi. Sporalar, urug'lar, hayvonlar tuxumlari anabioz holatida uzoq saqlanadi.
Asosiy tushunchalar: biogenetik qonun embrional divergentsiya filogenez ontogenez anabioz
⚠ USTOZ DIQQAT QILING
Bolalar odatda biogenetik qonunni «odam embrioni baliqdek bo'ladi» deb noto'g'ri ifodalaydi. Sababi: «takrorlash» so'zini to'g'ridan-to'g'ri qabul qiladi. Aslida embrion ajdodlarning o'ziga emas, ularning embrional belgilariga o'xshaydi.
AMALIY MISOL
Turli xordali hayvonlar (baliq, baqa, tovuq, odam) embrionlarining rasmlarini taqqoslang — dastlabki bosqichlarda barchasi o'xshash: dum, jabra yoriqlari bor. Bu rasml er kelib chiqish birligining eng kuchli dalili.
Interaktiv o'yinlar
O'ynash uchun tizimga kiring