Urug‘lanish
AI Xulosa
Mavzuni ochishGaploid gametalarning qo'shilishi — diploid to'plamning tiklanish mexanizmi
Urug'lanish jarayonini bilish reproduktiv tibbiyot, o'simlikshunoslik va nasl qoldirish biologiyasini tushunishda zarur.
- Urug'lanish tushunchasi — gaploid erkak va urg'ochi gametalarning qo'shilishi. Hosil bo'lgan zigota diploid to'plamga ega: har bir xromosoma juftining biri otadan, biri onadan.
- Tashqi urug'lanish — suv hayvonlari (baliqlar, amfibiyalar) gametalarni suvga chiqaradi. Spermatozoid suv orqali tuxum hujayraga yetib keladi.
- Ichki urug'lanish — quruqlikda yashaydigan hayvonlarda kuzatiladi. Spermatozoid fermentlari tuxum qobig'ini eritib, yadro ichiga kiradi.
- O'simliklarda qo'sh urug'lanish — yopiq urug'lilarga xos: bitta spermiy tuxum hujayraga, ikkinchisi markaziy hujayraga qo'shiladi. Natijada zigota va endosperm hosil bo'ladi.
- Monospermpya — ko'pchilik hollarda bitta tuxumni faqat bitta spermatozoid urug'lantiradi. Ortiqchalari nobud bo'ladi.
Asosiy tushunchalar: zigota tashqi urug'lanish ichki urug'lanish qo'sh urug'lanish endosperm
⚠ USTOZ DIQQAT QILING
Bolalar odatda qo'sh urug'lanishni tushunmaydi. Sababi: «nima uchun ikkinchi spermiy markaziy hujayraga kerak?» degan savol tug'iladi. Endosperm — urug' uchun ozuqa zaxirasi hosil qilishini tushuntirish kerak. Bu faqat gulli o'simliklarga xos.
AMALIY MISOL
Makkajo'xori donini ikki bo'lakka kesing — ichidagi oq qism endosperm (ozuqa zaxirasi), kichik sariq qism esa embrion. Endosperm qo'sh urug'lanishning ikkinchi mahsuloti — urug' unib chiqquncha embrionni oziqlantiradi.
Interaktiv o'yinlar
O'ynash uchun tizimga kiring