Novda

Novda
1 / 3

AI Xulosa

Mavzuni ochish

Novdaning tarkibiy qismlari va o'simlik hayotidagi ko'p qirrali vazifalari

Novda poya, barg va kurtaklardan tashkil topgan yerusti organ bo'lib, moddalar tashish, fotosintez va vegetativ ko'payish kabi muhim jarayonlarni amalga oshiradi.

  1. Novda tuzilishi. Novda poya va unda joylashgan barg hamda kurtaklardan iborat. Bo'g'im — poyaning barg va kurtaklar joylashgan qismi. Bo'g'im oralig'i — qo'shni bo'g'imlar orasidagi masofa.
  2. Poyaning vazifalari va turlari. Poya moddalar transporti, fotosintez, oziq to'plash va vegetativ ko'payishga xizmat qiladi. Tik o'suvchi (olma), o'raluvchi (tok), ilashib o'suvchi (bodring) va o'rmalovchi (qulupnay) poyalar farqlanadi.
  3. Kurtak — boshlang'ich novda. Kurtak boshlang'ich poya, boshlang'ich barglar va kurtaklardan iborat. Tashqi tomondan himoya qiluvchi qobiq barglar bilan qoplangan. Uchki kurtak — novda uchida, yonkurtak — barg qo'ltig'ida joylashadi.
  4. Barg tuzilishi va vazifalari. Barg novdaning yon organi bo'lib, fotosintez, transpiratsiya, gaz almashinuvi va vegetativ ko'payishga xizmat qiladi. Barg yaprog'i va barg bandidan iborat. Ikki pallalilarda to'rsimon, bir pallalilarda parallel tomirlanish kuzatiladi.
  5. O'zgargan novdalar. Kartoshka tugunagi — yerosti novda (ustida kurtaklar — «ko'zchalar» bor). Piyoz boshi — qisqargan novda (pastki qismi — donachasi). Kaktus tanasi — suv to'plovchi novda.

Asosiy atamalar: novda bo'g'im kurtak transpiratsiya barg yaprog'i

⚠ USTOZ DIQQAT QILING

Bolalar odatda kartoshka tuganagini ildiz deb xato qiladi. Sababi: u yer ostida joylashgan. Darsda kartoshka tuganagidagi «ko'zchalar» kurtaklar ekanini, ildizda esa kurtaklar bo'lmasligini ko'rsating — bu novda belgisi.

AMALIY MISOL

Daraxt novdasining qishki kurtaklarini kuzating. Kurtakni ehtiyotlik bilan pichoq bilan kesib, ichidagi boshlang'ich bargchalarni lupada ko'ring. Kurtakni iliq suvga qo'ying — bir necha kunda u ochiladi va boshlang'ich barglar ko'rinadi. Bu kurtakning boshlang'ich novda ekanini isbotlaydi.

AI xulosa Mavzu rasmi Testlar Viktorina

Interaktiv o'yinlar

O'yinlar orqali o'rganish

O'ynash uchun tizimga kiring

Mavzu yuzasidan...