Pozitsion sanoq sistemasi
AI Xulosa
Mavzuni ochishRaqam qiymati uning o'rniga bog'liq
Kundalik hayotda narxlar, manzillar va telefon raqamlarini yozishda biz doim 10 ta raqamdan foydalanamiz — bu pozitsion sanoq sistemasi bo'lib, raqamning «vazni» u turgan xonaga qarab o'zgaradi.
Eslab qoling
Bizda faqat 10 ta raqam bor: 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9
Raqamning qiymati uning xonasiga bog'liq: 5 yuzlik = 500, 5 o'nlik = 50, 5 birlik = 5
«0» raqami hindlar kashf etgan — nolsiz ko'p xonali sonlarni yozib bo'lmaydi
Arab raqamlari aslida Hindistonda kashf qilingan, keyinchalik Xorazmiy orqali Yevropaga tarqalgan
- Pozitsion sistema: har bir raqam turgan xonasiga qarab qiymat oladi — 258 da 2→yuzlik, 5→o'nlik, 8→birlik.
- Rim raqamlari (pozitsion emas):I=1, V=5, X=10, L=50, C=100 — qo'shish/ayirish qoidalari bilan yoziladi.
- Minglik xona:2 minglik 487 birlik = 2487 — minglik va birliklar to'g'ridan-to'g'ri qo'shilmaydi.
- Nolning roli:304 da o'rtadagi 0 o'nliklar yo'qligini bildiradi — uni tashlab ketib bo'lmaydi.
- Amallar tartibi:60 : 2 – 17 — avval bo'lish, keyin ayirish.
pozitsion sistemaxonayuzliko'nlikbirlikminglikrim raqamlariarab raqamlari
⚠ USTOZ DIQQAT QILING
Bolalar ko'pincha «2 ta minglik 487 ta birlik» ifodasini xato tushunib, ikki sonni shunchaki yonma-yon qo'yib yubor adi. Masalan: ✗ 2 000 487 o'rniga ✓ 2487. Shuningdek, o'rtadagi 0 ni tushirib qoldirish xatosi keng tarqalgan: ✗ 34 o'rniga ✓ 304. O'quvchilarga har bir xonani alohida ko'rsatib, so'ng butun sonni yozdirish tavsiya etiladi.
MASALANI YECHIMI
Masala (10-topshiriq): 4 quti shirinlik uchun 360 000 so'm to'langan. 9 quti shirinlik uchun qancha to'lash kerak?
1-qadam — 1 quti narxini top:360 000 : 4 = 90 000 so'm
2-qadam — 9 quti narxini hisобла:90 000 × 9 = 810 000 so'm
Javob:810 000 so'm
Interaktiv o'yinlar
O'ynash uchun tizimga kiring