Barg
AI Xulosa
Mavzuni ochishFotosintezga mukammal moslashgan biologik fabrika — barg tuzilishi
Barg tuzilishini bilish o'simlik fiziologiyasi, qishloq xo'jaligida hosildorlik oshirish va ekologik jarayonlarni tushunish uchun zarur.
- Barg tuzilishi — keng, yassi yaproq barg bandiga birikkan. Barg ichida nay tolali bog'lamlar (tomirlar) joylashgan bo'lib, ular orqali suv (ksilema) va organik moddalar (floema) tashiladi.
- Ustki epidermis va kutikula — bargning ustidan shaffof, xloroplastsiz hujayralar qavati bilan qoplangan. Tashqi tomonida suv o'tkazmaydigan kutikula qoplami — suvning ortiqcha bug'lanishiga to'sqinlik qiladi.
- Mezofil qavatlari — ustunsimon mezofil (ustki qavat) — uzunchoq, xloroplastga boy hujayralar, asosiy fotosintez bu yerda. G'ovaksimon mezofil (pastki qavat) — hujayralaro bo'shliqlar keng, gazlar oson harakatlanadi.
- Ostki epidermis va og'izchalar — ostki yuzada barg og'izchalari joylashgan. Har bir og'izcha juft loviyasimon hujayralardan iborat. Ular ochilishi va yopilishi orqali CO₂, O₂ va suv bug'ining almashinuvini boshqaradi.
Asosiy tushunchalar: epidermis kutikula mezofil barg og'izchasi nay tolali bog'lam
⚠ USTOZ DIQQAT QILING
Bolalar «fotosintez butun bargda bir xil darajada boradi» deb o'ylaydi. Sababi: ustunsimon mezofil qavati yorug'likka yaqin va xloroplastga boy, shuning uchun asosiy fotosintez shu yerda. G'ovaksimon mezofil esa gaz almashinuviga ko'proq xizmat qiladi. Darsda barg kesimining rasmini ko'rsatish tavsiya etiladi.
AMALIY MISOL
Bargning ostki tomoniga shaffof lak surtib quritgach, lak pardasini sidirib oling va mikroskopda ko'ring — barg og'izchalari va loviyasimon hujayralar aniq ko'rinadi. Og'izchalar sonini bir maydon ichida sanab, barg yuzasining gaz almashinuv qobiliyatini baholang.
Interaktiv o'yinlar
O'ynash uchun tizimga kiring