O‘rta asrlarda eron

O‘rta asrlarda eron
1 / 4

AI Xulosa

Mavzuni ochish

O'rta asrlarda Eron — mo'g'ul bosqinidan Qora va Oq qo'yunlilargacha

Eron o'rta asrlarda mo'g'ul istilosi, Hulokuiylar hukmronligi, Sarbadorlar qo'zg'oloni va turli turkman sulolalari davrini boshidan kechirdi. Amir Temurning yurishi mintaqa taqdirini belgilab berdi.

  1. Mo'g'ullar bosqini: XIII asrda Chingizxon avlodlari Eronni bosib olib, Marv, Nishopur va Tus kabi shaharlarni vayron qildi. Huloku 1256-yilda 70 ming qo'shin bilan Eronni to'liq egallab, Hulokuiylar (Elxoniylar) davlatiga asos soldi.
  2. G'ozonxon islohotlari: Yettinchi elxon G'ozonxon (1295–1304-yil) islomni davlat dini deb e'lon qilib, pul islohoti o'tkazdi va soliq tizimini tartibga soldi. Vaziri Rashiduddin islohotlarga rahbarlik qildi.
  3. Sarbadorlar qo'zg'oloni: 1337-yilda Xurosonning Sabzavor yaqinida mo'g'ullar zulmiga qarshi qo'zg'olon boshlandi. «Boshini dorga tikkanlar» degan nom olgan sarbadorlar o'z davlatini tuzdi. 1381-yilda Amir Temur ularga barham berdi.
  4. Muzaffariylar va Jaloyiriylar: Hulokuiylar parchalanganidan keyin Eronning janubida Muzaffariylar (poytaxti Sheroz), shimolida Jaloyiriylar (poytaxti Bag'dod) davlatlari vujudga keldi. Har ikkisi ham Amir Temur tomonidan tugatildi.
  5. Qora va Oq qo'yunlilar: XV asrda turkman qabilalari Eronda hukmronlik qildi. Qora Yusuf 1410-yilda Qora qo'yunlilar davlatiga asos soldi. Uzun Hasan 1468-yilda ularni yengib, Oq qo'yunlilar davlatini mustahkamladi.

Asosiy tushunchalar: Elxoniylar Sarbadorlar G'ozonxon Qora qo'yunlilar Oq qo'yunlilar

⚠ USTOZ DIQQAT QILING

Sarbadorlar — bu «boshini dorga tikkanlar» ma'nosini anglatadi, ya'ni ular jon fido qilishga tayyor edi. Lekin ularning ichki nizolari va ikki guruhga bo'linishi davlatni zaiflashtirdi. Amir Temur Sarbadorlar davlatiga barham bergach, Xurosonni o'z imperiyasiga qo'shib oldi.

TARIXIY FAKT

G'ozonxon 1295-yilda islomni davlat dini deb e'lon qildi va pul islohoti o'tkazib, 2,15 grammli kumush dirham zarb qildirdi. Bu pul tizimi shunchalik qulayligi bilan mashhur bo'ldiki, keyinchalik O'rta Osiyoda ham keng tarqaldi.

AI xulosa Mavzu rasmi Viktorina

Interaktiv o'yinlar

O'yinlar orqali o'rganish

O'ynash uchun tizimga kiring

Mavzu yuzasidan...

Test yaratish AI test generatsiya Viktorina Testi Interaktiv viktorina So'z Yasash So'z o'yini Bo'shliqlar Bo'sh joylarni to'ldiring Rost/Yolg'on Bilimingizni sinang Bog'lash Juftliklarni toping So'z Izlash Atamalarni toping Viktorina Interaktiv o'yin