II guruh yonaki guruhcha elementlarining davriy jadvaldagi o‘rni. Atom tuzilishi. Xossalari
AI Xulosa
Mavzuni ochishII guruh yonaki guruhcha elementlari — Rux, kadmiy, simob
Rux korroziyadan himoya qilishda, kadmiy akkumulyatorlarda, simob esa termometrlar va maxsus elektrokimyoviy jarayonlarda ishlatiladi.
- Guruh tarkibi: Rux Zn, kadmiy Cd, simob Hg. Tashqi qavatida 2 ta s-elektron. d-elementlar oilasi. Birikmalarida +2 oksidlanish darajasi.
- Rux: Ko'kimtir-oq metall. Kislota va ishqorda eriydi (amfoter): Zn + 2HCl = ZnCl₂ + H₂↑ va Zn + 2NaOH + 2H₂O = Na₂[Zn(OH)₄] + H₂↑. Temirni galvanizatsiyalashda ishlatiladi.
- Simob: Yagona suyuq metall (xona haroratida). Hg bug'lari juda zaharli! Termometrlar, barometrlar va amalgamalar tayyorlashda ishlatilgan. Hozir ekologik xavf tufayli ishlatilishi cheklanmoqda.
- Kadmiy: Kumushsimon oq metall. Nikel-kadmiy akkumulyatorlarda (Ni-Cd) ishlatiladi. Kadmiy birikmalari zaharli — atrof-muhitni ifloslantiruvchi moddalar qatorida.
Asosiy atamalar: rux kadmiy simob galvanizatsiya amalgama
⚠ USTOZ DIQQAT QILING
O'quvchilar simobni xavfsiz metall deb o'ylashadi (termometrlarda ishlatilgani uchun). Aslida simob bug'lari juda zaharli! Termometr sinsa, simob yig'ib olinishi va maxsus qayta ishlanishi shart. Zamonaviy dunyoda simobli termometrlar elektron termometrlarga almashtirilmoqda.
TAJRIBA
Rux bo'lagini mis sulfat eritmasiga tushiring. Rux yuzasida qizg'ish mis qatlami paydo bo'ladi: Zn + CuSO₄ = ZnSO₄ + Cu. Bu ruxning misdan faolroq ekanligi va kuchlanish qatoridagi o'rnini isbotlaydi.
Interaktiv o'yinlar
O'ynash uchun tizimga kiring