Qattiq jismlarning mexanik xossalari
1 / 3
AI Xulosa
Mavzuni ochishQattiq jismlarning mexanik xossalari
Deformatsiya, elastiklik va mustahkamlik — qurilish, mashinasozlik va materialшunoslikning asosiy parametrlari.
- Deformatsiya — tashqi kuch ta'sirida jismning shakli yoki hajmining o'zgarishi; elastik (qaytuvchi) va plastik (qaytmas) turlari bor.
- Guk qonuni: elastik deformatsiyada kuch uzayishga proporsional: F = k·x.
- Elastiklik moduli (Yung moduli, E): materialning elastik qarshilik xarakteristikasi; Pa da o'lchanadi.
- Cho'zish va siqish: kuchlanish (σ = F/S) va nisbiy uzayish (ε = Δl/l) bog'liqligi: σ = E·ε.
- Guk qonuni: F = k · Δl (prujina uchun)
- Kuchlanish: σ = F / S, birlik —
- Nisbiy uzayish: ε = Δl / l₀
- Yung moduli orqali: σ = E · ε
Asosiy atamalar: deformatsiyaGuk qonuniYung modulielastiklikplastiklikkuchlanish
⚠ USTOZ UCHUN DIQQAT
O'quvchilar Guk qonunini faqat prujina uchun deb o'ylaydi. Aslida u har qanday elastik deformatsiyaga — metall, rezina, hatto suyuqlik va gazlarga ham (cheklangan holatlarda) qo'llaniladi.
MISOL
Uzunligi l₀ = 1 m, ko'ndalang kesimi S = 1 sm² = 10⁻⁴ m² bo'lgan po'lat sim (E = 2·10¹¹ Pa) ga F = 2000 N kuch qo'llanilsa: ε = σ/E = (F/S)/E = (2000/10⁻⁴)/(2·10¹¹) = 10⁻⁴. Uzayish: Δl = ε·l₀ = 10⁻⁴ · 1 = 0,1 mm.
AI xulosa
Mavzu rasmi
Testlar
Viktorina
Interaktiv o'yinlar
O'yinlar orqali o'rganish
O'ynash uchun tizimga kiring