Alisher navoiy
AI Xulosa
Mavzuni ochishShoir, davlat arbobi va bunyodkor — uch qirrali buyuk shaxs
Alisher Navoiy — buyuk shoir, davlat arbobi va bunyodkor bo'lib, o'zbek adabiy tilining asoschisi sifatida turkiy she'riyatni jahon darajasiga ko'tardi va o'z mablag'idan yuzlab inshootlar qurdirdi.
- Tug'ilishi va ta'limi: 1441-yil 9-fevral da tug'ilgan Navoiy Ali Yazdiy, Abdurahmon Jomiy va boshqa ustozlardan ta'lim oldi.
- Davlat xizmati: 1469–1472 da muhrdor, 1472–1476 da vazir bo'lib ishladi — «amir kabir» va «amirul muqarrab» unvonlariga sazovor bo'ldi.
- Yodgor Mirzo isyoni: 1470-yil da Sulton Husayn mirzo paytaxtda yo'qligida Yodgor Mirzo bosh ko'tardi — Navoiyning tadbirkorligi bilan isyon bartaraf etildi.
- Bunyodkorlik: 1480–1500 yillarda o'z mablag'idan bir necha madrasa, 40 ta rabot, 17 ta masjid, 10 ta xonaqoh, 9 ta ko'prik, 20 ta hovuz va 9 ta hammom qurdirdi.
- Ilm-ma'rifat homiysi: «Ixlosiya», «Nizomiya» madrasalari, «Shifoiya» shifoxonasi, «Dorul huffoz» binosi kabi noyob inshootlar barpo etdi — talabalarga oyiga 24 oltin pul va yiliga 5 qop oziq-ovqat bergan.
- Donishmandlik: Navoiy ko'plab g'alayon va qon to'kishlarning oldini oldi, dushmanlarni yarashtirishga erishdi — mansab-lavozim unga «zil-zambil yuk» bo'lib, faqat Sulton Husayn mirzoga ixlosi uni xizmatda ushlab turgan.
Asosiy tushunchalar: Alisher Navoiy Amir kabir Ixlosiya madrasasi Shifoiya shifoxonasi Majolis un-nafois
⚠ USTOZ DIQQAT QILING
Navoiy shunchaki shoir emas, balki yirik davlat arbobi va bunyodkor bo'lgan. Uning vazirlik yillari Hirotda obodonchilik va madaniyat gullab-yashnagan davr — u suvsiz yerlarga suv chiqardi, kanallar qazdirdi, masjid va madrasalar qurdirdi. Bu faoliyatni she'riyatidan alohida ta'kidlash muhim.
TARIXIY FAKT
Navoiy iste'dodli talabalarga oyiga 24 oltin pul va yiliga 5 qop oziq-ovqat mahsulotlari bergan — o'sha davrda bu nafaqaga 5 ta semiz qo'y olish mumkin bo'lgan. Madrasalarga tajribali mudarrislar taklif etib, ularning maoshi va sharoitini o'zi kafolatlagan.
Interaktiv o'yinlar
O'ynash uchun tizimga kiring