Galogenlarning davriy sistemadagi o‘rni. atom tuzilishi
1 / 4
AI Xulosa
Mavzuni ochishGalogenlar — VII guruh bosh guruhchasi elementlari
Galogenlar (F, Cl, Br, I) eng faol metalmaslar bo'lib, sanoat, tibbiyot va kundalik hayotda keng qo'llaniladi.
- Davriy sistemadagi o'rni: VII-A guruhda joylashgan, tashqi qavatida 7 ta elektron bor: ns²np⁵. Bitta elektron qabul qilib −1 OD ga erishadi
- Atom tuzilishi: yuqoridan pastga atom radiusi ortadi: F(0,064nm) → Cl(0,099nm) → Br(0,114nm) → I(0,133nm). Shuning uchun faollik kamayadi
- Fizik xossalari: F₂ — sariq gaz, Cl₂ — yashil-sariq gaz, Br₂ — qo'ng'ir suyuqlik, I₂ — qora-binafsha kristall. Barchasi o'tkir hidli va zaharli
- Oksidlanish darajasi: ftor doimo −1, qolgan galogenlar −1, +1, +3, +5, +7 ko'rsatishi mumkin. Sabab: ftor d-orbitalga ega emas
Asosiy atamalar: galogenlar ftor xlor brom yod
⚠ USTOZ DIQQAT QILING
O'quvchilar ftor boshqa galogenlardan farqini tushunmaydi. Ftor faqat −1 OD ko'rsatadi (d-orbitali yo'q), qolgan galogenlar esa musbat OD ham ko'rsata oladi — buni alohida ta'kidlang.
TAJRIBA
Kaliy yodid (KI) eritmasiga xlor suvini qo'shing — eritma jigarrang rangga kiradi (yod ajraldi). Bu xlor yoddan faolroq ekanini ko'rsatadi: Cl₂ + 2KI → 2KCl + I₂. Faolroq galogen kamroq faolni siqib chiqaradi.
AI xulosa
Mavzu rasmi
Testlar
Viktorina
Interaktiv o'yinlar
O'yinlar orqali o'rganish
O'ynash uchun tizimga kiring