Suvning tabiatda aylanishi
AI Xulosa
Mavzuni ochishBug'lanish, kondensatsiya va yog'in — suvning doimiy harakati
Suv aylanishini bilish yomg'ir, qor, daryo va bulutlar hosil bo'lishini hamda chuchuk suv zahiralarining qayta tiklanishini tushunish imkonini beradi.
- Bug'lanish bosqichi. Quyosh issiqlighi tufayli quruqlik va suv havzalaridagi suv bug'lanib, havoga ko'tariladi. O'simlik va hayvonlardan ham atmosferaga suv bug'i ajralib chiqadi.
- Kondensatsiya bosqichi. Havoga ko'tarilgan suv bug'i balandlikda soviydi va mayda suv tomchilariga aylanadi. Bu tomchilar to'planib bulutlarni hosil qiladi.
- Yog'in bosqichi. Bulutlardagi suv tomchilari kattalashib og'irlashganda yomg'ir yoki qor ko'rinishida Yer yuzasiga qaytib tushadi. Bu jarayon yog'in deb ataladi.
- Siklning takrorlanishi. Yog'in suvi quruqlikka va suv havzalariga qaytib boradi. So'ng yana bug'lanadi, kondensatsiyalanadi va yog'in sifatida tushadi. Bu doimiy davr suvning tabiatda aylanishi deb ataladi.
Asosiy atamalar: suv aylanishi bug'lanish kondensatsiya yog'in bulut
⚠ USTOZ DIQQAT QILING
Bolalar odatda bulutlar «suv bilan to'lgan sumka» deb tasavvur qiladi va «yorilganda» yomg'ir yog'adi deb o'ylaydi. Sababi: bu o'xshatish ko'p ertaklarda uchraydi. Darsda bulutlarning mayda suv tomchilari yig'indisi ekanini va tomchilar og'irlashganda gravitatsiya ta'sirida tushishini tushuntirish tavsiya etiladi.
AMALIY MISOL
Shisha idishga issiq suv quying va og'zini sellofan bilan berkiting. Ustiga muz bo'laklarini joylashtiring. 5 daqiqadan so'ng sellofan ostida mayda tomchilar paydo bo'ladi va pastga toma boshlaydi. Bu tajriba suv aylanishining uchta bosqichini — bug'lanish (issiq suv), kondensatsiya (sovuq sirtda tomchilar) va yog'in (tomchilarning tushishi) ni ko'rsatadi.
Interaktiv o'yinlar
O'ynash uchun tizimga kiring