O‘zbek davlatlarining harbiy salohiyati
AI Xulosa
Mavzuni ochishUch xonlik qo'shinlarining tuzilishi va jangovar quvvati
XVI–XIX asrlarda o'zbek xonliklari qo'shini tuzilishi, qurol-yarog'lari va himoya aslahalarini o'rganamiz.
- Qo'shin tarkibi: Asosiy kuch — otliq askarlar (navkarlar); qurol-yarog': o'q-yoy, nayza, qilich, gurzi, tabarzin (jang boltasi); Abdullaxon II davrida piltali miltiq va to'plar kiritilgan.
- Amir Nasrulla harbiy islohoti: 1830-yil da Buxoroda muntazam qo'shin tuzildi: sarbozlar (piyoda), navkarlar (otliq) va to'pchilar; liboslari qizil, qora, sariq matodan edi.
- Xiva xoni muntazam qo'shini: Muhammad Rahimxon I 2000 kishilik muntazam «xon navkarlari» qo'shinini tuzgan — tinchlik davrida xon oilasini qo'riqlagan.
- Himoya aslahasi: Halqa-parchinli sovutlar, dubulg'alar, tirsakbandlar, qalqonlar — og'ir baktarlarda parchin bilan to'liq qoplangan; temir sovutlar qizib ketmasligi uchun ostiga chopon kiyilgan.
- Qurol-yarog' importi: Xonliklarga Eron, Rossiya, Jung'oriya va G'arbiy Yevropadan qurollar keltirilgan; XVI asrdan mis stvolli piltali miltiqlar, keyin soyli miltiqlar ishlatilgan.
Asosiy tushunchalar: Navkar Sarboz Baktarlar Tabarzin Qora cherik
⚠ USTOZ DIQQAT QILING
O'quvchilar uch xonlikning qo'shini bir xil deb o'ylaydi. Aslida har birining o'ziga xos xususiyati bor: Buxoroda sarbozlar soni to'pchilardan 3,5 barobar ko'p, Xivada maxsus libos yo'q, Qo'qonda harbiy libos qizil va moviy chopon.
TARIXIY FAKT
O'zbek xonliklari jangchilarining mashhur himoya kiyimi — kuyak — parchinlar ichki tomondan shunday qoplanaganki, tashqaridan faqat parchin qatorlari ko'ringan. Bu Old Osiyo va Sharq qurolsozlik an'analarining uyg'unlashuvidan paydo bo'lgan.
Interaktiv o'yinlar
O'ynash uchun tizimga kiring