Ikkinchi renessans asoschilari
AI Xulosa
Mavzuni ochishSharq ilm-fanining Yevropa renessansiga ta'siri
Temuriylar renessansi — XIV asr oxiridan XVI asr boshlarigacha bo'lgan davrda ilm-fan, astronomiya, matematika va tibbiyot sohalari misli ko'rilmagan yuksalishga erishdi, Samarqand jahon ilmiy markaziga aylandi.
- Madrasalarda ta'lim: Amir Temur buyrug'i bilan XIV asr oxiri dan boshlab diniy ilmlar bilan bir qatorda handasa, algebra, astronomiya, mantiq, adabiyot kabi dunyoviy fanlar o'qitildi.
- Ta'lim tizimi: Uch bosqichli ta'lim joriy etilgan — quyi (2 yil), o'rta (3 yil) va yuqori (3 yil) bosqich, jami 8 yillik ta'lim davomiyligi.
- Jamshid al-Koshiy: Jamshid al-Koshiy matematika va astronomiyaga eng katta hissa qo'shgan — sakkiz kasr xonagacha aniqlikdagi sinuslar jadvalini ishlab chiqdi.
- Ali Qushchi: Ali Qushchi Ulug'bek rasadxonasida astronomiyani falsafadan mustaqil fan sifatida o'rganib, yerning aylanishini empirik dalillar bilan asosladi.
- Tibbiyot rivoji: Temuriylar davrida tibbiyot ilmi ham rivojlanib, shifoxonalar qurildi va tibbiy asarlar yaratildi.
- Vaqf tizimi: Har bir madrasaga vaqf yer-mulklar ajratilib, mudarrislar maoshi, kutubxona ta'minoti va ta'mirlash ishlari uchun yetarli mablag' ajratilgan.
Asosiy tushunchalar: Temuriylar renessansi Jamshid al-Koshiy Ali Qushchi Ulug'bek rasadxonasi Vaqf
⚠ USTOZ DIQQAT QILING
Temuriylar renessansi Yevropa renessansidan mustaqil rivojlangan va unga ta'sir ko'rsatgan. Ajdodlarimiz astronomiya, matematika va me'morchilikda erishgan yutuqlar keyinchalik G'arbiy ilm-fanga ham ulkan ta'sir ko'rsatgan — Ulug'bek yulduz katalogi Yevropada XVII asrgacha eng aniq manba bo'lib kelgan.
TARIXIY FAKT
Amir Temur Oqsaroy peshtoqiga «Adolat davlatning asosi va hukmdorlar shiori» degan hikmatli so'zlarni yozdirgan. Mirzo Ulug'bek esa madrasalarda mudarrislarni o'zi sinov suhbatidan o'tkazgan va eng bilimli kishilarni tanlagan — darslarni muntazam kuzatib, ta'lim dasturini shaxsan takomillashtirib turgan.
Interaktiv o'yinlar
O'ynash uchun tizimga kiring