O‘rtasida nol bo‘lgan sonlarni ko‘paytirish
AI Xulosa
Mavzuni ochishNol «o'rtada» bo'lganda ko'paytirish qanday osonlashadi?
Ko'p xonali sonlar o'rtasida nol bo'lsa, ustunli ko'paytirishda nol qatorini yozmasdan o'tkazib yuborish mumkin — bu hisoblashni tezlashtiradi va xato kamayadi.
Eslab qoling
O'rtasida nol bo'lgan son bilan ko'paytirishda 0 ga ko'paytirish qatorini o'tkazib yuborib, keyingi xona birligidan davom etiladi.
Natijani yozishda siljitishni unutmaslik kerak: 236 × 203 = 236×3 + 236×200
Masalan: 236 × 203 = 708 + 47 200 = 47 908
- Nol qatorini o'tkazib yuborish: Ko'paytiruvchida 0 bo'lgan xonaga to'g'ri keladigan qatorni yozmasdan, keyingi xonaga o'tiladi. 738 000 × 203 — nol qatorlar tashlab o'tiladi.
- Siljitish qoidasi: Har bir qisman ko'paytma o'z xonasi bo'yicha siljitiladi — bu ustunli ko'paytirishning asosi. 236×200 → 472 ikki o'ringa siljiydi
- Katta sonlarda ham xuddi shunday:4 550 000 × 108 — o'nliklar qatori (× 0) o'tkazib yuboriladi, faqat birliklar (×8) va yuzliklar (×1) qatorlari yoziladi.
- Perimetr formulalari: Muntazam ko'pburchak perimetri P = a × n, bu yerda a — tomon uzunligi, n — tomonlar soni.
- Amallar tartibi: Qavs → ko'paytirish/bo'lish → qo'shish/ayirish. 82 300 · 506 + 302 · (48 000 – 12 907) — avval qavs, keyin ko'paytmalar, so'ng yig'indi.
ustunli ko'paytirishnol qatorni o'tkazib yuborishqisman ko'paytmaperimetrkreditmuntazam ko'pburchak
⚠ USTOZ DIQQAT QILING
O'quvchilar nol qatorini o'tkazib yuborganda keyingi qatorni siljitishni unutishadi. Masalan, 236 × 203 da ikkinchi qisman ko'paytma 472 ni bir o'ringa emas, ikki o'ringa siljitish kerak (chunki 2 — yuzlik). Bu eng keng tarqalgan xato:
✗ 472 (bir o'rin siljitilgan) ✓ 4720 (ikki o'rin siljitilgan)
Tavsiya: nol qatorni o'tkazib yuborganda uning o'rnini belgilab qo'yish (masalan, nuqta yoki chiziq bilan) siljitish xatolarini kamaytiradi.
MASALANI YECHIMI
Shart: Sarvar har oyda 4 550 000 so'm ajratsa, 9 yil kerak. Uy qancha turadi?
1-qadam: 9 yilda necha oy? 12 × 9 = 108 oy
2-qadam: Uy narxini hisoblash: 4 550 000 × 108 — nol (o'nliklar) qatorini o'tkazib yuboramiz, faqat ×8 va ×1 (yuzlik) qatorlarini yozamiz.
Javob: Uy narxi — 491 400 000 so'm.
Interaktiv o'yinlar
O'ynash uchun tizimga kiring