Gulli o'simliklarning ko'payishi
AI Xulosa
Mavzuni ochishChanglanishdan meva hosil bo'lishgacha ketma-ket jarayonlar
O'simliklarning ko'payish sikli qishloq xo'jaligida hosildorlikni boshqarish va yangi navlar yaratishning asosini tashkil qiladi.
- Hayot sikli bosqichlari. Gulli o'simliklar urug'dan voyaga yetguncha o'sib rivojlanadi. Bu bosqichlar davriy takrorlanib, hayot siklini hosil qiladi: urug' unib chiqishi, o'sish, gullash, meva hosil bo'lishi va urug' tarqalishi.
- Changlanish jarayoni. Chang donachalarining changdondan urug'chi tumshuqchasiga o'tishi changlanish deb ataladi. Bu jarayonda hasharotlar, qushlar va shamol muhim o'rin tutadi. Hasharotlar nektar bilan oziqlanib, chang donachalarini tanasiga ilashtirib olib o'tadi.
- Urug'lanish bosqichi. Chang donachasi tumshuqchaga tushgach, chang naychasi o'sib tugunchaga yetadi. Erkaklik jinsiy hujayrasi tuxum hujayra bilan qo'shilishi urug'lanish deb ataladi.
- Meva va urug' hosil bo'lishi. Urug'lanishdan so'ng gultojibarglar va changchilar qurib to'kiladi. Tuguncha yiriklashib mevaga, urug'kurtaklar esa urug'ga aylanadi. Meva urug'ni himoya qiladi va tarqalishini ta'minlaydi.
- Urug'larning tarqalish usullari. Urug'lar shamol, suv, hayvonlar va odamlar yordamida tarqaladi. Ba'zi mevalar chatnab, urug'larini atrofga sochadi — bu o'z-o'zidan tarqalish hisoblanadi.
Asosiy atamalar: changlanish urug'lanish nektar chang naychasi hayot sikli
⚠ USTOZ DIQQAT QILING
Bolalar odatda changlanish va urug'lanishni bir xil jarayon deb o'ylaydi. Sababi: ikkalasi ham gulda sodir bo'ladi va ketma-ket yuz beradi. Darsda changlanish — «chang donachalarining ko'chishi», urug'lanish — «jinsiy hujayralarning qo'shilishi» ekanini aniq farqlash tavsiya etiladi.
AMALIY MISOL
Pomidor gulini ehtiyotlik bilan silkitib, changlanish jarayonini kuzating. Bir necha kun o'tgach, gulning so'lib tugunchasi kattalasha boshlaganini ko'rasiz — bu meva hosil bo'lish boshlanganini bildiradi. Jarayonni har kuni rasm chizib yoki suratga olib qayd qiling.
Interaktiv o'yinlar
O'ynash uchun tizimga kiring