Bo‘luvchilar va karralilar
1 / 3
AI Xulosa
Mavzuni ochishBo'luvchilar va karralilar — sonlar o'rtasidagi bo'linish munosabatini o'rganamiz. Kundalik hayotda narsalarni teng guruhlarga bo'lishda, jadvallar tuzishda va miqdorlarni tekshirishda kerak bo'ladi.
Asosiy qoida: Agar A : B = C (qoldigsiz), unda A — B ning karralisi, B — A ning bo'luvchisi. Misol: 5 600 : 800 = 7 → 5 600 soni 800 ning karralisi; 800 soni 5 600 ning bo'luvchisi.
- Bo'luvchi — berilgan sonni qoldigsiz bo'ladigan son. Masalan, 12 ning bo'luvchilari: 1, 2, 3, 4, 6, 12
- Karrali — berilgan songa qoldigsiz bo'linadigan son. Masalan, 6 ga karrali sonlar: 6, 12, 18, 24, ...
- 1 soni — har qanday sonning bo'luvchisi, chunki har qanday son 1 ga bo'linadi.
- Tekshirish usuli: A soni B ning karralisi ekanini tekshirish uchun A : B ni hisoblang — agar qoldiq 0 bo'lsa, shartni bajaradi.
- Bo'luvchilar soni: Oddiy son (masalan, 13) faqat 2 ta bo'luvchiga ega: 1 va o'zi. Murakkab son (masalan, 12) ko'proq bo'luvchiga ega.
bo'luvchikarraliqoldigsiz bo'linishoddiy sonmurakkab son
⚠ USTOZ DIQQAT QILING: O'quvchilar «karrali» va «bo'luvchi» tushunchalarini aralashtirib yuboradi.
❌ Xato: «5 600 — bo'luvchi, 800 — karrali»
✅ To'g'ri: «5 600 — karralisi (katta son), 800 — bo'luvchisi (kichik son)». Qoida: karrali katta, bo'luvchi kichik.
❌ Xato: «5 600 — bo'luvchi, 800 — karrali»
✅ To'g'ri: «5 600 — karralisi (katta son), 800 — bo'luvchisi (kichik son)». Qoida: karrali katta, bo'luvchi kichik.
MASALANI YECHIMI (4-mashq b): (1760 - 1280) : 24 = 480 : 24 = 20. (76 000 + 35 000) : (1 830 + 1870) = 111 000 : 3 700 = 30. Tekshirish: 30 : 20 = 1,5 — qoldiq bor, demak 20 soni 30 ning bo'luvchisi emas. Da'vo noto'g'ri.
AI xulosa
Mavzu rasmi
Interaktiv o'yinlar
O'yinlar orqali o'rganish
O'ynash uchun tizimga kiring