Oltin o‘rda xonligi
AI Xulosa
Mavzuni ochishOltin O'rda — Chingizxon merosidan qudratli davlatga
Oltin O'rda Chingizxonning to'ng'ich o'g'li Jo'ji ulusi asosida tashkil topib, Sharqiy Yevropa va O'rta Osiyada iqtisodiy va siyosiy kuchga aylandi. Uning yuksalishi va inqirozi Amir Temur davri bilan bog'liq.
- Davlatning tashkil topishi: Botuxon 1237–1242-yillarda Rus va Sharqiy Yevropani istilo qilib, Volga bo'yida Oltin O'rda davlatiga asos soldi. Poytaxti Saroy Botu shahri edi.
- Boshqaruv tizimi: Xonni qurultoyda saylashgan. Oliy hokimiyat beklarbeki va vazir qo'lida bo'lib, viloyatlarga darug'alar yuborilgan. Qo'shin ming, yuz va o'nlik bo'linmalarga taqsimlangan.
- Ijtimoiy-iqtisodiy hayot: Aholisi qipchoq, bijanak, xazar va bulg'or turkiy xalqlaridan iborat edi. Saroy Botu va Saroy Berka shaharlarining aholisi 100 ming kishiga yetib, Ipak yo'li orqali xalqaro savdo olib borilgan.
- O'zbekxon davri — yuksalish cho'qqisi: O'zbekxon davrida qo'shin 300 ming jangchidan oshdi. Poytaxt Saroy Berkada yirik madaniy va diniy markaz shakllandi.
- Mustaqillik va inqiroz: Mangu Temir 1269-yilda Oltin O'rdani Mo'g'ullar imperiyasidan mustaqil deb e'lon qildi. Keyinchalik ichki nizolar va Amir Temur yurishlari davlatni zaiflashtirib, parchalanishiga olib keldi.
Asosiy tushunchalar: Jo'ji ulusi Qurultoy Beklarbeki Darug'a Suyurg'ol
⚠ USTOZ DIQQAT QILING
«Oltin O'rda» atamasi xon qarorgohining oltin chodiriga nisbatan ishlatilgan. Sharq manbalarida bu davlat «Jo'ji ulusi» deb atalgan. Oltin O'rda rus manbalaridagi nomi ekanini unutmaslik kerak.
TARIXIY FAKT
Arab sayyohi Ibn Battutaning yozishicha, O'zbekxonning taxti oltin bilan qoplangan edi. Botu xon Volga bo'yidagi qarorgohiga hashamdor oltin chodir o'rnatgan — aynan shu chodir tufayli davlat «Oltin O'rda» nomi bilan mashhur bo'lgan.
Interaktiv o'yinlar
O'ynash uchun tizimga kiring