Ko‘p xonali sonlarni qo‘shish va ayirish
AI Xulosa
Mavzuni ochishKatta sonlar bilan amallar — hayotiy hisob-kitob asosi
Ko'p xonali sonlarni qo'shish va ayirish ko'nikmasini egallash narxlarni, masofalarni, odamlar sonini hisoblashda kundalik hayotda doim kerak bo'ladi.
Eslab qoling
Qo'shishda: xona + xona — bir xil xonalarni qo'shing, kerak bo'lsa «o'tkazma» bering.
Ayirishda: xona − xona — kichik bo'lsa yuqori xonadan «qarz» oling.
Tenglamada: noma'lum qo'shiluvchi = yig'indi − ma'lum qo'shiluvchi
Tenglamada: ayriluvchi = ayirma + ayiruvchi
- Ustun usulida qo'shish: sonlarni xonalari bo'yicha tekislab yozing, o'ngdan chapga qarab qo'shing. Misol: 570 309 + 237 806 = 808 115
- Ustun usulida ayirish: kichik xonadan aylana olmasa, yuqori xonadan 1 birlik qarz olib, pastki xonaga 10 birlik qo'shing. Misol: 870 356 − 186 989 = 683 367
- Tenglama yechish: har ikkala tomonni soddalashtiring, keyin noma'lumni toping va tekshiring. Misol: x + 280 = 910 → x = 630
- Ko'p amalli masala: avval har bir miqdorni alohida hisoblang, so'ng umumiy natijani toping. Misol: 3 qismli yo'nalish uzunligi 3 785 + 2 438 + 5 843
- Taqqoslash: ikki ko'p xonali sonni taqqoslashda avval xonalar soni, keyin yuqori xonadan boshlab raqamlarni solishtiring. Misol: 3 309 m > 2 097 m
qo'shishayirishtenglamao'tkazmaxonanoma'lumsiniq chiziq
⚠ USTOZ DIQQAT QILING
Bolalar ko'pincha «o'tkazma»ni unutib qo'yadi yoki noto'g'ri xonaga qo'shadi. Masalan, 109 287 + 287 109 hisoblashda yuzlik xonasidan o'tkazma 10 mingliklarga ta'sir qilishini e'tibordan qoldiradi. ✗ 109 287 + 287 109 = 386 396 ✓ 109 287 + 287 109 = 396 396
MASALANI YECHIMI
Masala (7-topshiriq): Sayyohlik yo'nalishi 3 qismga bo'lingan. Birinchi qism — 3 785 m, ikkinchi qism undan 1 347 m kam, uchinchi qism birinchidan 2 058 m ortiq. Umumiy uzunlik qancha?
1-qadam: Ikkinchi qism = 3 785 − 1 347 = 2 438 m
2-qadam: Uchinchi qism = 3 785 + 2 058 = 5 843 m
3-qadam: Jami = 3 785 + 2 438 + 5 843 = 12 066 m
Javob: yo'nalishning umumiy uzunligi 12 066 metr.
Interaktiv o'yinlar
O'ynash uchun tizimga kiring