Tog' jinslarining turlari
AI Xulosa
Mavzuni ochishYer qobig'ini tashkil etuvchi uch turdagi tog' jinslari va ularning xususiyatlari
Bu mavzu atrofimizdagi toshlar va tog' jinslari qanday hosil bo'lganini va ularning turlarini farqlashni o'rgatadi.
- Tog' jinsi tushunchasi. Bir qancha minerallar birikmasi yoki organik qoldiqlardan tashkil topgan tabiiy hosila tog' jinsi deyiladi. Hosil bo'lishiga ko'ra uch turga bo'linadi.
- Magmatik tog' jinslari. Magma vulqon otilishi paytida yer yuziga chiqib yoki yer ostida sovib qotadi. Tez soviganda mayda kristalli yoki shishasimon, sekin soviganda yirik kristalli bo'ladi. Misollar: bazalt, pemza, obsidian, granit.
- Cho'kindi tog' jinslari. Yer yuzasida yoki suv havzalari sayoz qismlarida boshqa tog' jinslarining parchalanishi va cho'kishi natijasida hosil bo'ladi. Qatlamli tuzilishga ega. Misollar: ohaktosh, qumtosh, konglomerat.
- Metamorfik tog' jinslari. Mavjud tog' jinslari yuqori harorat va bosim ta'sirida o'zgarib hosil bo'ladi. Misollar: marmar (ohaktoshdan), kvarsit (qumtoshdan).
- Tog' jinslarini tasniflash. Kuzatish natijalariga ko'ra — kristall tuzilishi, qatlamlilik, g'ovaklilik va rangiga qarab kalit-aniqlagich tuziladi.
Tog' jinslari: magmatik cho'kindi metamorfik bazalt granit marmar
USTOZ DIQQAT QILING
Bolalar odatda barcha toshlarni bir xil deb o'ylaydi. Sababi: tosh = tosh, hosil bo'lish jarayonlari orasidagi farq abstrakt. Darsda real tog' jinsi namunalarini ko'rsatib, lupa orqali kristall va qatlamlarni kuzatish tavsiya etiladi.
AMALIY MISOL
Bir nechta tog' jinsi namunalarini (granit, ohaktosh, marmar) kuzating. Lupa yordamida kristall tuzilishi, rangi va qatlamliligini tekshiring. Har bir namunani tasniflash uchun jadval tuzing: nomi, tuzilishi, g'ovakliligi, taxminiy turi (magmatik, cho'kindi, metamorfik).
Interaktiv o'yinlar
O'ynash uchun tizimga kiring