Uglerodning fizik va kimyoviy xossalari
AI Xulosa
Mavzuni ochishUglerodning fizik va kimyoviy xossalari — allotropik shakllari
Uglerod tirik organizmlarning asosi, yoqilg'ilarning tarkibiy qismi va sanoat metallurgiyasida qaytaruvchi sifatida keng ishlatiladi.
- Allotropik shakllari: Olmos — eng qattiq modda, elektr o'tkazmaydi. Grafit — yumshoq, elektr o'tkazadi, qatlam tuzilishga ega. Fullerenlarda molekulalar sharsimon: C₆₀, C₇₀.
- Tabiatda tarqalishi: Yer qobig'ida 0,023%. Ohaktosh CaCO₃, dolomit CaCO₃·MgCO₃, atmosferada CO₂, tirik organizmlarda oqsillar va uglevodlar tarkibida.
- Kimyoviy xossalari — oksidlanish: Uglerod yonadi: C + O₂ = CO₂. Chala yonsa: 2C + O₂ = 2CO (is gazi). Fotosintez: 6CO₂ + 6H₂O = C₆H₁₂O₆ + 6O₂.
- Qaytaruvchilik xossasi: Uglerod metall oksidlarini qaytaradi: CuO + C = Cu + CO↑. Bu metallurgiyada metallarni rudadan ajratib olishda ishlatiladi.
Asosiy atamalar: allotropiya olmos grafit fulleren adsorbsiya
⚠ USTOZ DIQQAT QILING
O'quvchilar olmosni va grafitni turli moddalar deb o'ylashadi. Ikkalasi ham sof uglerod bo'lib, faqat kristall panjarasi farq qiladi. Shuning uchun xossalari keskin farqlanadi — bu allotropiya hodisasidir.
TAJRIBA
Faol ko'mirni suvga soling va ustiga bir tomchi bo'yoq qo'shing. Bir necha daqiqadan so'ng bo'yoq rangi yo'qoladi — faol ko'mir bo'yoq molekulalarini adsorbsiyalaydi. Bu xususiyat suv tozalash filtrlarida va tibbiyotda zaharlanishda ishlatiladi.
Interaktiv o'yinlar
O'ynash uchun tizimga kiring