I guruh yonaki guruhcha metallarining davriy jadvaldagi o‘rni. Atom tuzilishi. Xossalari. Mis
AI Xulosa
Mavzuni ochishI guruh yonaki guruhcha metallari — Mis va uning xossalari
Mis elektrotexnikada, qurilishda va zargarlikda eng ko'p ishlatiladigan rangli metallardan biri bo'lib, qadimdan insoniyat uchun muhim ahamiyatga ega.
- Misning xossalari: Qizil rangli metall, elektr o'tkazuvchanlikda kumushdan keyin 2-o'rinda. Suyuqlanish harorati 1083°C. Zichligi 8,96 g/cm³. Yaxshi bolg'alanadi.
- Kimyoviy xossalari: Kam faol metall — kislotalarning suyultirilgan eritmalarida erimaydi. HNO₃ bilan: 3Cu + 8HNO₃(suy) = 3Cu(NO₃)₂ + 2NO↑ + 4H₂O. Havoda patina hosil qiladi.
- Oksidlanish darajasi: Birikmalarida +1 va +2 oksidlanish darajasi. Cu₂O — qizil, CuO — qora. CuSO₄ — oq (suvsiz), CuSO₄·5H₂O — ko'k kristall (mis kuporosi).
- Mis qotishmalari: Bronza (Cu + Sn), jez (Cu + Zn), melxior (Cu + Ni). Elektr simlari, idishlar, haykallar tayyorlanadi.
Asosiy atamalar: mis bronza jez mis kuporosi patina
⚠ USTOZ DIQQAT QILING
O'quvchilar mis suyultirilgan HCl va H₂SO₄ da eriydi deb o'ylashadi. Aslida mis kuchlanish qatorida vodoroddan keyin turadi va suyultirilgan oddiy kislotalar bilan reaksiyaga kirishmaydi. Faqat oksidlovchi kislotalar (HNO₃) bilan eriydi.
TAJRIBA
Mis simni gaz alangasida qiziting — u qorayadi (CuO hosil bo'ladi). So'ng qizigan simni spirtga botiring — yana mis rangiga qaytadi. Spirt CuO ni qaytarib, aldegid hosil qildi: CuO + C₂H₅OH = Cu + CH₃CHO + H₂O.
Interaktiv o'yinlar
O'ynash uchun tizimga kiring