Ikkita jism harakatiga doir matnli masalalar
AI Xulosa
Mavzuni ochishIkki jismning uchrashish va quvib yetish masalalari
Transport, sport va kundalik hayotda ikki jismning bir-biriga yaqinlashishi yoki bir-birini quvib yetishi bilan bog'liq vaziyatlar ko'p uchraydi.
ESLAB QOLING
Qarama-qarshi yo'nalish (uchrashish):
Uchrashish vaqti = masofa : (tezlik₁ + tezlik₂)
Bir yo'nalish (quvib yetish):
Quvib yetgan masofasi = sekin jism masofasi
- Qarama-qarshi harakat: 56 km oraliq, tezliklar 9 va 5 km/h — uchrashish vaqti: 56 : (9 + 5) = 4 h.
- Quvib yetish: Erkin 45 km/h bilan 2 soat oldin chiqdi, Abror 3 soatda quvib yetdi — Abror tezligi: 45 × 5 : 3 = 75 km/h.
- Oldinroq yetib kelish: Mansur 24 km/h, 120 km, 5 soat; Hamid 1/2 soat keyin chiqib, 1/2 soat oldin yetdi — 120 : 4 = 30 km/h.
Asosiy atamalar: qarama-qarshi harakat uchrashish quvib yetish bir yo'nalish
⚠ USTOZ DIQQAT QILING
Bolalar odatda quvib yetish masalasida ikkala jismning vaqtini teng deb oladi. Masalan, Erkin 2 soat oldin chiqsa: Erkin vaqti = 3 h. To'g'risi: Erkin vaqti = 3 + 2 = 5 h, chunki u oldinroq yo'lga chiqqan. Darsda «vaqt chizig'i» chizib tushuntirish foydali.
MASALANI YECHIMI
Masala: A va B oralig'i 420 km. Rashid 80 km/h, Salim qarama-qarshidan. 3 soatda uchrashdi. Salim tezligi?
1-qadam: Rashid yo'li — 80 × 3 = 240 km
2-qadam: Salim yo'li — 420 − 240 = 180 km
3-qadam: Salim tezligi — 180 : 3 = 60 km/h
Javob: Salimning tezligi 60 km/h.
Interaktiv o'yinlar
O'ynash uchun tizimga kiring