G‘arbiy yevropa mamlakatlarida industrial jamiyat asoslarining yaratilishi
AI Xulosa
Mavzuni ochishYevropada kapitalistik iqtisod qanday shakllandi?
Buyuk geografik kashfiyotlardan keyin Yevropaga oqib kelgan oltin va kumush narx-navo inqiroziga olib keldi. Bu esa yangi iqtisodiy munosabatlar — manufakturalar, birjalar va banklarning paydo bo'lishiga turtki berdi.
- Narx-navo inqirobi: Amerikadan keltirilgan oltin va kumush tufayli Yevropada narxlar keskin oshdi, bu esa natural xo'jalikdan bozor xo'jaligiga o'tishni tezlashtirdi.
- Birja va banklar: XV asr da Genuyadagi Avliyo Georgiy banki — Yevropadagi birinchi zamonaviy bank paydo bo'ldi.
- Manufakturalar: Yirik korxonalarda mehnat taqsimoti joriy etildi — har bir ishchi bitta operatsiyani bajargan, bu esa mehnat unumdorligini keskin oshirdi.
- Yangi sinflar: Jamiyatda tadbirkorlar va proletariat (yollanma ishchilar) sinflari shakllandi, eski feodal tabaqaviy bo'linish o'rnini sinfiy bo'linish egalladi.
- Shaharlar rivoji: Savdo yo'llari o'zgarishi bilan Lissabon, Antverpen, keyin esa London Yevropaning asosiy savdo markaziga aylandi.
Asosiy tushunchalar: Kapital Manufaktura Birja Aksiya Proletariat
⚠ USTOZ DIQQAT QILING
Manufaktura va fabrikani aralashtirib yubormaslik kerak: manufakturada hali mashina yo'q, faqat qo'l mehnati va mehnat taqsimoti mavjud. Fabrika esa keyinroq sanoat inqilobi davrida paydo bo'lgan.
TARIXIY FAKT
Aksionerlik kompaniyalarida har bir ishtirokchi mablag' qo'shib, aksiya — qimmatbaho qog'oz olgan. Uzoq masofali savdodagi xavf-xatarni bo'lishish uchun yaratilgan bu tizim bugungi kunda ham fond birjalari asosida ishlaydi.
Interaktiv o'yinlar
O'ynash uchun tizimga kiring