Bo‘luvchilar va karralilar
AI Xulosa
Mavzuni ochishSonlar orasidagi bo'linuvchanlik aloqasi
Bo'luvchilar va karralilarni bilish kundalik hayotda narsalarni teng guruhlarga bo'lish, jadval tuzish va masalalar yechishda kerak bo'ladi.
Eslab qoling
Agar a : b = c (qoldiqsiz), u holda:
a — b ga karrali son
b — a ning bo'luvchisi
Namuna: 12 : 3 = 4 → 12 soni 3 ga karrali; 3 soni 12 ning bo'luvchisi
- Bo'luvchi topish: biror sonni 1 dan o'sha songacha bo'lgan sonlarga bo'lib ko'ring, qoldiqsiz bo'linadigan sonlar — bo'luvchilar. Namuna: 12 ning bo'luvchilari: 1, 2, 3, 4, 6, 12
- Karrali topish: songa 1, 2, 3, 4, ... larni ko'paytirib keting. Namuna: 3 ning karralilar: 3, 6, 9, 12, 15, 18, ...
- Qoldiqsiz bo'lish tekshiruvi: bo'lish natijasida qoldiq 0 bo'lsa — bo'linadi. Namuna: 96 : 6 = 16 (qoldiq 0, bo'linadi)
- Bo'luvchilarni juft topish: ko'paytmasi songa teng bo'lgan juftlar izlang. 1×12=12, 2×6=12, 3×4=12
- Qaysi son bo'luvchi: kichik son katta sonning bo'luvchisi bo'ladi, agar katta son unga qoldiqsiz bo'linsa.
bo'luvchikarralibo'linuvchiqoldiqsiz bo'lishbo'linma
⚠ USTOZ DIQQAT QILING
Bolalar ko'pincha «bo'luvchi» va «karrali» tushunchalarini almashtiradi. Masalan, 12 ning bo'luvchisi 3 deganda, 3 ni karrali deb aytib qo'yadilar. ✗ 3 — 12 ga karrali ✓ 12 — 3 ga karrali; 3 — 12 ning bo'luvchisi
MASALANI YECHIMI
Masala (6-topshiriq): Yo'lak uzunligi 132 m. Sirojiddin 240 qadam, Abduqodir 220 qadam tashladi.
1-qadam: Sirojiddinning qadam uzunligi: 132 : 240 → 132 000 mm : 240 = 550 mm = 55 sm
2-qadam: Abduqodirning qadam uzunligi: 132 : 220 = 0,6 m = 60 sm
Javob: Sirojiddinning qadami 55 sm, Abduqodirning qadami 60 sm. Abduqodirning qadami kattaroq.
Interaktiv o'yinlar
O'ynash uchun tizimga kiring