Belgilarning birikkan holda irsiylanishi
AI Xulosa
Mavzuni ochishBir xromosomadagi genlar birgalikda nasldan naslga o'tadi — Morgan qonuni
Genlarning birikkan irsiylanishini bilish xromosomal xaritalar tuzish va genetik kasalliklarni diagnostika qilishda muhimdir.
- Birikkan genlar — bir xromosomada joylashgan genlar birgalikda nasldan naslga o'tadi, mustaqil taqsimlanmaydi. Birikkan guruhlar soni gaploid xromosoma soniga teng.
- T. Morgan tadqiqotlari — drozofila meva pashshasida o'rganilgan. Drozofila — 8 ta xromosoma, 4 ta birikkan guruh. Har 10-15 kunda yangi avlod beradi.
- Tajriba natijasi — kulrang tanali normal qanotli drozofila bilan qora tanali kalta qanotli chatishtirilganda, F₁ da faqat ota-ona tipidagi kombinatsiyalar ko'p, yangi kombinatsiyalar kam bo'ldi.
- Krossingover — meyozda gomologik xromosomalar o'rtasida genlar almashinuvi. Bu birikkan genlar orasida yangi kombinatsiyalar (rekombinantlar) hosil qiladi.
- Xromosomal xarita — genlarning xromosomadagi joylashish tartibini ko'rsatuvchi sxema. Krossingover chastotasi genlar orasidagi masofani aniqlashda ishlatiladi.
Asosiy tushunchalar: birikkan genlar Morgan qonuni krossingover rekombinant drozofila
⚠ USTOZ DIQQAT QILING
Bolalar odatda Mendel va Morgan qonunlarini aralashtirib yuboradi. Sababi: Mendel — mustaqil taqsimlanish, Morgan — birikkan irsiylanish. Farqi: Mendel genlar turli xromosomalarda, Morgan genlar bir xromosomada bo'lgan holatni o'rgandi.
AMALIY MISOL
Bir ipga ikkita boncuk bog'lang — ular birgalikda harakatlanadi (birikkan genlar). Ipni kesib qayta ulang — boncuklar almashinishi mumkin (krossingover). Shunday qilib, birikkan irsiylanish va krossingoverni oddiy buyumlar bilan modellashtiring.
Interaktiv o'yinlar
O'ynash uchun tizimga kiring