O‘zgaruvchan nisbatlar
AI Xulosa
Mavzuni ochishMiqdor qo'shilganda yoki almashganda nisbat o'zgarishini hisoblash
O'zgaruvchan nisbatlar — buyumlarni almashtirish, sotib olish yoki bo'lish natijasida nisbat qanday o'zgarishini aniqlashda qo'llaniladi.
ESLAB QOLING
O'zgarmas miqdor: faqat bitta miqdor o'zgaradi — ikkinchisi doimiy qoladi.
O'zgarmas yig'indi: bir miqdor boshqasiga beriladi — jami o'zgarmaydi.
Usul: oldingi va keyingi nisbatlarni chizma-model bilan solishtiring, farq bo'laklari orqali hisoblang.
- O'zgarmas miqdor masalasi: sariq tugmalar nisbati 2 : 3 edi, 27 ta yashil qo'shildi, nisbat 4 : 9 bo'ldi → sariq o'zgarmadi: 2 → 4 (×2), yashil: 3 → 6, farq: 9 − 6 = 3 bo'lak = 27
- O'zgarmas yig'indi masalasi: A dan B ga berilganda jami bir xil qoladi → jami bo'laklarni teng maxrajga keltiring
- Farqdan hisoblash: bo'laklar farqi = berilgan son → 1 bo'lak = ?
Asosiy tushunchalar: o'zgarmas miqdor o'zgarmas yig'indi chizma-model
⚠ USTOZ DIQQAT QILING
Bolalar odatda oldingi va keyingi nisbatlardagi o'zgarmas miqdorni to'g'ri aniqlay olmaydi. Sababi: qaysi miqdor o'zgarmagan — shu hadni tenglashtirish kerakligini tushunmaydi. Darsda alohida to'xtalish tavsiya etiladi.
✗ 2 : 3 va 4 : 9 → farq: 4 − 2 = 2 bo'lak = 27
✓ sariq o'zgarmadi: 2 → 4, yashil: 3 → 6, yangi yashil: 9, farq: 9 − 6 = 3 bo'lak = 27
MASALANI YECHIMI
Masala: Farrux va Ravshanning stikerlari 5 : 3 edi. Farrux 39 ta berdi, nisbat 7 : 12 bo'ldi. Farruxda dastlab nechta?
1-qadam: Ravshan o'zgarmadi. Oldin: 5 : 3 → ×4 → 20 : 12
2-qadam: Keyin: 7 : 12. Farq: 20 − 7 = 13 bo'lak = 39
3-qadam: 1 bo'lak = 3, 20 bo'lak = 60
Javob: Farruxda dastlab 60 ta stiker bo'lgan.
Interaktiv o'yinlar
O'ynash uchun tizimga kiring