G‘arb mamlakatlarining eron va afg‘onistonni egallash uchun urinishlari
1 / 4
AI Xulosa
Mavzuni ochishEron va Afg'oniston G'arb davlatlari bosimiga qanday duch keldi?
XIX asrda Eron va Afg'oniston Angliya va Rossiya o'rtasidagi «Buyuk o'yin»ning ob'ektiga aylanib, urushlar va teng bo'lmagan shartnomalar orqali mustaqilligini yo'qota boshladi.
- Birinchi rus-eron urushi: 1804–1813-yillar da Rossiya g'alaba qozonib, Guliston shartnomasi bo'yicha Gruziya va Shimoliy Ozarbayjonni oldi.
- Ikkinchi rus-eron urushi: 1826–1828-yillar da Turkmanchoy shartnomasi imzolanib, Eron Yerevan va Naxichevan xonliklaridan ham ayrildi.
- Angliya ta'siri: Inglizlar savdo shartnomalari orqali Eronga kirib, uning tashqi siyosatini o'z nazoratiga oldi.
- Bobiylar qo'zg'oloni: Eronda diniy-ijtimoiy harakat bo'lib, mavjud tuzumga qarshi ommaviy norozilik namoyon bo'ldi.
- Birinchi ingliz-afg'on urushi: Angliya Afg'onistonni bosib olishga urinib, og'ir mag'lubiyatga uchradi — bu Britaniyaning Osiyodagi eng katta muvaffaqiyatsizliklaridan biri bo'ldi.
Asosiy tushunchalar: Guliston shartnomasi Turkmanchoy Bobiylar Buyuk o'yin
⚠ USTOZ DIQQAT QILING
Rus-eron urushlari natijasida Eron nafaqat hududlarni, balki Kaspiy dengizida harbiy flot saqlash huquqini ham yo'qotdi — bu strategik jihatdan juda muhim edi.
TARIXIY FAKT
Turkmanchoy shartnomasi bo'yicha Eron Rossiyaga 20 million tuman tovon puli to'lashga majbur bo'ldi. Bu shunchalik katta summa ediki, Eron xazinasi butunlay bo'shab qoldi.
AI xulosa
Mavzu rasmi
Interaktiv o'yinlar
O'yinlar orqali o'rganish
O'ynash uchun tizimga kiring