Ko‘p xonali sonlarni ayirish
AI Xulosa
Mavzuni ochishKatta sonlarni ustun usulida ayirish
Ko'p xonali sonlarni ayirishni bilish — narxlarni solishtirish, masofani hisoblash, yillar orasidagi farqni topishda kundalik hayotda zarur.
Eslab qoling
1-qadam: sonlarni ustun shaklida yozing — bir xona raqamlari bir-birining tagiga
2-qadam: o'ngdan chapga qarab ayiring — birlar → o'nlar → yuzlar → ...
3-qadam: kamayuvchi kichik bo'lsa, oldingi xonadan 10 qarz ol, nuqta bilan belgilab qo'y
4-qadam: qarz olingan xona 1 ga kamayadi — bu esdan chiqmasin
- Ustun shaklida yozish: har bir xona raqami (birlar, o'nlar, yuzlar...) to'g'ri tagiga tushiriladi. 617 813 − 254 356 = 363 457
- Qarz olish usuli: birlar xonasida ayirish mumkin bo'lmasa, o'nlar xonasidan 10 qarz olinadi va o'nlar xonasiga nuqta qo'yiladi. 13 − 6 = 7 (qarz bilan)
- Nollardan qarz olish: agar oldingi xona ham 0 bo'lsa, yanada oldingi xonadan qarz olinadi. 800 000 − 391 247 = 408 753
- Sinflar bo'yicha ayirish: millionlar, minglar, birlar sinflarini alohida ajratib ayirish mumkin. 36 mln 589 ming 500 − 12 mln 345 ming 230
- Tekshirish: ayirish natijasini tekshirish uchun — natija + ayriluvchi = kamayuvchi
kamayuvchiayriluvchiayirmaqarz olishustun usulixonasinf
⚠ USTOZ DIQQAT QILING
Bolalar eng ko'p qarz olishni unutadi: qarz olingan xonadan ayirishda o'sha xona 1 ga kamayishini esdan chiqaradi. Shuningdek, nol bo'lgan xonalardan qarz olishda ketma-ket xonalarga nuqta qo'yishni bilmaydi.
✗ 800 000 − 391 247 = 419 753 ✓ 800 000 − 391 247 = 408 753
MASALANI YECHIMI
Masala: Kecha elektr stansiyasiga 315 000 litr mazut keltirildi. Bugun kechagidan 148 000 litr kam keltirildi. Ikki kunda jami qancha mazut keltirildi?
1-qadam: bugungi mazut: 315 000 − 148 000 = 167 000 litr
2-qadam: jami: 315 000 + 167 000 = 482 000 litr
Javob: ikki kunda jami 482 000 litr mazut olib kelingan.
Interaktiv o'yinlar
O'ynash uchun tizimga kiring