Termodinamikaning birinchi qonuni
1 / 3
AI Xulosa
Mavzuni ochishTermodinamikaning birinchi qonuni
Energiyaning saqlanish qonunining termodinamikadagi ko'rinishi — barcha issiqlik mashinalari va biologik jarayonlarning universal asosi.
- Birinchi qonun: jismga berilgan issiqlik uning ichki energiyasini oshirishga va tashqi kuchlar ustidan ish bajarishga sarflanadi.
- ΔU, Q va A nisbati: Q = ΔU + A — issiqlik miqdori ichki energiya o'zgarishi va bajarilgan ishdan iborat.
- Izotermik jarayon uchun: ΔU = 0, demak Q = A — barcha issiqlik ishga aylanadi.
- Adiabatik jarayon: Q = 0, demak ΔU = −A — gaz kengaysa soviydi.
- Birinchi qonun: Q = ΔU + A yoki ΔU = Q − A
- Izotermik (T=const, ideal gaz): ΔU=0 → Q = A
- Izoxorik (V=const): A=0 → Q = ΔU
- Izobarik: Q = ΔU + pΔV
- Adiabatik (Q=0): ΔU = −A
Asosiy atamalar: birinchi qonunichki energiyaishissiqlikadiabatikizotermik
⚠ USTOZ UCHUN DIQQAT
O'quvchilar A ning ishorasini tez-tez noto'g'ri tanlaydi. Eslab qoling: gaz ish bajarsa A > 0 va uni ΔU dan ayiramiz; gazga ish bajarilsa A < 0. Konventsiyani aniq bilish shart.
MISOL
Gaz 500 J issiqlik qabul qildi va tashqi kuchlar ustidan 200 J ish bajardi. ΔU = Q − A = 500 − 200 = 300 J. Ya'ni ichki energiya 300 J ga oshdi — gaz isidi.
AI xulosa
Mavzu rasmi
Testlar
Viktorina
Interaktiv o'yinlar
O'yinlar orqali o'rganish
O'ynash uchun tizimga kiring