Kremniy. Kremniyning davriy sistemadagi o‘rni va atom tuzilishi
AI Xulosa
Mavzuni ochishKremniy — davriy sistemadagi o'rni va atom tuzilishi
Kremniy zamonaviy elektronika, kompyuter chiplari va quyosh panellarining asosiy materiali bo'lib, texnologiya sohasida muhim ahamiyatga ega.
- Davriy sistemadagi o'rni: Si — 14-element, IVA guruh, 3-davr. Tashqi qavatida 4 ta elektron: 3s²3p². p-elementlar oilasiga kiradi.
- Tabiatda tarqalishi: Yer qobig'ida kisloroddan keyin 2-o'rinda — 27,6%. Erkin holda uchramaydi. Asosiy minerallari: kvars SiO₂, kaolin Al₂O₃·2SiO₂·2H₂O, dala shpati.
- Fizik xossalari: Kulrang-po'lat rangli kristall. Suyuqlanish harorati 1420°C. Yarimo'tkazgich xossaga ega — bu elektron sanoatining asosi.
- Valentlik va oksidlanish darajasi: Valentligi IV. Quyi oksidlanish darajasi -4 (SiH₄), yuqori +4 (SiO₂). Vodorodli birikmasi silan SiH₄ — rangsiz gaz.
Asosiy atamalar: kremniy yarimo'tkazgich kvars kaolin silan
⚠ USTOZ DIQQAT QILING
O'quvchilar kremniyni metallga o'xshatishadi (yaltiroqligi tufayli). Aslida kremniy metallmas bo'lib, yarimo'tkazgich xossaga ega. Uning elektr o'tkazuvchanligi metall va dielektrik orasida joylashadi.
TAJRIBA
Qumni (SiO₂) kuzating — u shaffof donalardan iborat. Kvars soatlar, optik asboblar va kompyuter chiplarida ishlatiladi. Qum donasidan to kremniy plastinkasigacha bo'lgan texnologik yo'l zamonaviy sivilizatsiyaning asosidir.
Interaktiv o'yinlar
O'ynash uchun tizimga kiring