Umurtqasizlarning harakatlanish organlari
AI Xulosa
Mavzuni ochishUmurtqasiz hayvonlarning harakat organlarining xilma-xilligi va muhitga moslashishi
Umurtqasiz hayvonlarning harakatlanish organlari — muskul tolalardan parapodiya, oyoq va qanotlargacha — yashash muhitiga qarab xilma-xil shaklda rivojlangan.
- Bo'shliqichlilarning harakatlanishi. Ektoderma va entoderma qavatlardagi muskul tolalachalarning qisqarishi hisobiga harakatlanadi. Gidra tanasi qisqaradi va cho'ziladi, meduzalar suv otilishi orqali suzadi.
- Chuvalchanglarning harakatlanishi. Kiprikli chuvalchanglar (planariya) kipriklar bilan sirpanadi. Parazit chuvalchanglarda harakat organlari yo'qolgan. Halqali chuvalchanglarning har segmentida parapodiyalar — maxsus harakat o'simtalari bor (nereida).
- Mollyuskalarning harakatlanishi. Qorinoyoqlilar muskulli oyoq bilan sirpanib harakatlanadi. Boshoyoqlilar (kalmar, sakkizoyoq) voronka orqali suvni siqib chiqarib, reaktiv harakat qiladi — tabiatdagi eng tezkor suzuvchilardan biri.
- Bo'g'imoyoqlilarning harakatlanishi. Tashqi xitin skelet ichki organlarga tayanch vazifasini bajaradi, unga muskullar birikkan. Qisqichbaqalarda 5 juft, o'rgimchaklarda 4 juft, hasharotlarda 3 juft oyoq. Hasharotlarning ko'pchiligi qanotlarga ham ega — uchish qobiliyati.
- Harakatlanish evolyutsiyasi. Sodda muskul tolalardan murakkab oyoq va qanotlargacha rivojlanish — hayvonlarning turli muhitlarga (suv, tuproq, quruqlik, havo) moslashishini ta'minlagan.
Asosiy atamalar: parapodiya xitin skelet reaktiv harakat muskul tola voronka
⚠ USTOZ DIQQAT QILING
Bolalar odatda barcha chuvalchanglar bir xil harakatlanadi deb o'ylaydi. Sababi: tashqi ko'rinishi o'xshash. Darsda kiprikli chuvalchanglarning kipriklar bilan, halqali chuvalchanglarning parapodiyalar bilan harakatlanishini va parazit chuvalchanglarda harakat organlarining yo'qolganini solishtiring.
AMALIY MISOL
Sharni suvga to'ldirib, og'zini ochsangiz suv otiladi va shar orqaga uchadi — bu kalmarning reaktiv harakati modeli. Shuningdek, shilliq qurtni tekis shisha ustiga qo'ying — muskulli oyog'ining to'lqinsimon harakatini kuzating. Ikki harakat turini solishtiring.
Interaktiv o'yinlar
O'ynash uchun tizimga kiring