Tovushning balandligi va qattiqligi
AI Xulosa
Mavzuni ochishTebranish tezligi va kuchining tovush xususiyatlariga ta'siri
Tovush balandligi va qattiqligini tushunish musiqa asboblari sozlashi, quloq salomatligi va shovqindan himoyalanish uchun muhimdir.
- Tovush balandligi tushunchasi. Tovush balandligi tebranish tezligiga bog'liq. Jism tez tebranganda baland tovush, sekin tebranganda past tovush hosil bo'ladi. Ksilofonning qisqa qismidan baland, uzun qismidan past tovush chiqadi.
- Musiqa asboblarida balandlik. Changda turli uzunlikdagi simlar turli balandlikdagi tovush hosil qiladi. Surnayda teshiklarni ochib-yopish orqali havo ustunining uzunligi va tovush balandligi o'zgartiriladi. G'ijjakda torni barmoq bilan bosish tebranayotgan tor uzunligini o'zgartiradi.
- Tovush qattiqligi tushunchasi. Tovush qattiqligi tebranish kuchiga bog'liq. Kuchliroq tebranish qattiqroq tovush hosil qiladi. Eshikni sekin taqillatsangiz — sokin, kuchliroq taqillatsangiz — qattiq tovush eshitiladi.
- O'lchov birligi — detsibel. Tovush qattiqligi dB (detsibel) birligida o'lchanadi. Qattiqligi 85 dB dan yuqori tovushlar quloqlarga zarar yetkazishi mumkin.
- Shovqindan himoyalanish. Xona devorlari va derazalari shovqin o'tkazmaydigan materiallardan ishlanadi. Shovqin nazorati shahar hayot sifatini yaxshilashda muhim ahamiyatga ega.
Asosiy atamalar: tovush balandligi tovush qattiqligi detsibel tebranish tezligi tebranish kuchi
⚠ USTOZ DIQQAT QILING
Bolalar odatda «baland tovush» va «qattiq tovush» ni bir xil deb o'ylaydi. Sababi: kundalik tilda «baland ovozda gapirish» qattiq gapirish ma'nosida ishlatiladi. Darsda balandlik — tebranish tezligiga (ingichka yoki yo'g'on ekani), qattiqlik esa tebranish kuchiga (sokin yoki qattiq ekani) bog'liqligini aniq farqlash tavsiya etiladi.
AMALIY MISOL
Rezina tasmani stol sirtiga scotch bilan yopishtirib, ikkinchi uchini qo'l bilan cho'zib chaling. Keyin cho'zishni oshiring va yana chaling — tovush balandroq bo'ladi. Endi cho'zishni o'zgartirmay, lekin kuchliroq chaling — tovush qattiqroq, ammo balandligi bir xil bo'ladi. Bu tajriba balandlik va qattiqlik farqini aniq ko'rsatadi.
Interaktiv o'yinlar
O'ynash uchun tizimga kiring