To‘g‘ri chiziqli tekis harakatda tezlik va yo‘l
1 / 4
AI Xulosa
Mavzuni ochishTo'g'ri chiziqli tekis harakat — tezlik va yo'l
Tekis harakat eng oddiy harakat turi bo'lib, barcha murakkab harakatlarni tushunishning asosi hisoblanadi.
- Tekis harakat — tezlik o'zgarmas bo'lgan harakat: v = const.
- Tezlik (v) — birlik vaqtda o'tilgan yo'l; vektor katttalik.
- Yo'l (s) — t vaqt ichida o'tilgan masofa: s = v · t.
- x-t grafigi — tekis harakatda to'g'ri chiziq; qiyaligi tezlikka teng.
- v-t grafigi — tekis harakatda gorizontal to'g'ri chiziq.
- Formulasi: v = s/t, bunda v — tezlik (m/s), s — yo'l (m), t — vaqt (s).
- Yo'l: s = v · t.
- Vaqt: t = s / v.
- x(t) = x₀ + v · t — koordinataning vaqtga bog'liqlik tenglamasi.
Asosiy atamalar: Tekis harakatTezlikYo'lx-t grafigiv-t grafigi
⚠ USTOZ UCHUN DIQQAT
O'quvchilar v = s/t formulasida s o'rniga siljishni ham, yo'lni ham qo'yadi. Tekis to'g'ri chiziqli harakatda ular bir xil, lekin egri traektoriyada farqli — bu farqni erta aniqlash kerak.
MISOL
Poyezd 72 km/soat = 20 m/s tezlikda harakatlanmoqda. 15 daqiqa (900 s) ichida bosgan yo'li: s = 20 × 900 = 18 000 m = 18 km.
AI xulosa
Mavzu rasmi
Testlar
Viktorina
Interaktiv o'yinlar
O'yinlar orqali o'rganish
O'ynash uchun tizimga kiring