Osiyo, afrika va amerika xalqlari madaniyati
AI Xulosa
Mavzuni ochishO'rta asrlarda Osiyo, Afrika va Amerika xalqlarining ilm-fan, me'morchilik va san'at sohasidagi yutuqlari
Bu mavzuda XIII–XV asrlarda Osiyo mamlakatlarida astronomiya, me'morchilik rivojlanishi, Afrika va Amerika xalqlarining madaniy hayoti o'rganiladi.
- Osiyoda astronomiya va ilm-fan: Samarqand, Marog'a, Istanbulda rasadxonalar tashkil etilib, XIII asrda Nosiriddin at-Tusiy boshchiligidagi olimlar Ptolemey nazariyasini inkor etib, Yerning o'z o'qi atrofida aylanishini Kopernikdan 300 yil oldin isbotladi.
- Sayohatchilar va geografiya: Arab sayyohi Ibn Battuta XIV asr birinchi yarmida Afrikadan Xitoyga qadar sayohat qilib, aniq xaritalar tuzilishiga hissa qo'shdi.
- Osiyo me'morchiligi: Mirzo Ulug'bek Samarqandda madrasa va rasadxona, Amir Temur Oq Saroy va Go'ri Amir maqbaralarini qurdirdi. Xitoyda Taqiqlangan shahar, Yaponiyada Kinkakuji ibodatxonasi qurildi.
- Koreya akademiyasi: XV asrda Sejong hukmronligida qirollik akademiyasi tashkil etilib, 28 harfli koreys fonetik alifbosi yaratildi.
- Afrika madaniyati: Mali va Songayda Timbuktu shahri ilm-fan markazi bo'lib, universitetlar va kutubxonalar faoliyat yuritgan. Haykaltaroshlik va niqob yasash san'ati rivojlangan.
Asosiy tushunchalar: Marog'a inqilobi rasadxona fonetik alifbo Timbuktu miniatyura san'ati
⚠ USTOZ DIQQAT QILING
O'quvchilar o'rta asrlarda ilm-fan faqat Yevropada rivojlangan deb o'ylaydi. Aslida Osiyoda astronomiya, matematika va geografiya Yevropadagidan ancha ilg'or bo'lgan — Marog'a inqilobi Kopernikdan 300 yil oldin sodir bo'lgan.
TARIXIY FAKT
Nosiriddin at-Tusiy XIII asrda Marog'a rasadxonasida Yerning o'z o'qi atrofida aylanishini isbotlagan. Bu kashfiyot «Marog'a inqilobi» nomi bilan mashhur bo'lib, yevropalik Kopernikdan 300 yil oldin amalga oshirilgan edi.
Interaktiv o'yinlar
O'ynash uchun tizimga kiring